Bắc Ninh: Áp dụng tiến bộ kỹ thuật xử lý ô nhiễm môi trường tại các cụm công nghiệp, làng nghề

06/10/2017
Bắc Ninh hiện có hơn 70 làng nghề (phần lớn là làng nghề truyền thống), 27 cụm công nghiệp đi vào hoạt động (có 761 cơ sở sản xuất, kinh doanh thuê đất với diện tích 267,49 ha, đạt tỷ lệ lấp đầy 46,69%).

Trong những năm qua, các cụm công nghiệp, làng nghề có những đóng góp đáng kể cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, giải quyết việc làm, tăng thu nhập, nâng cao đời sống cho người dân nông thôn, bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Song, bên cạnh những mặt tích cực mang lại, thì những tiêu cực do hoạt động sản xuất, kinh doanh ở khu vực này đã và đang bộc lộ những vấn đề quan ngại cho cộng đồng, đặc biệt là tình trạng ô nhiễm môi trường.

Thực tế cho thấy, trong quá trình hoạt động sản xuất tại các cụm công nghiệp, các làng nghề sử dụng công nghệ, thiết bị lạc hậu, chắp vá, cách quản lý chủ yếu sản xuất theo kinh nghiệm, ý thức bảo vệ môi trường của người dân và các doanh nghiệp không cao (không xây dựng các hệ thống, công trình xử lý chất thải). Ngoài ra, sự phối, kết hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ môi trường chưa thường xuyên, chưa kiên quyết nên hiệu quả thấp (26/27 cụm công nghiệp chưa triển khai đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, không thực hiện quan trắc, giám sát môi trường định kỳ; hệ thống thoát nước thải không đạt yêu cầu). Đó là những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến môi trường khu vực xung quanh làng nghề, cụm công nghiệp bị ô nhiễm, suy thoái nghiêm trọng. Tại nhiều địa phương, nguồn mặt nước, đất canh tác, đất dự phòng đang bị các chất thải lấn dần và bị ô nhiễm. Đất canh tác, đất ở đang bị nhiễm kim loại nặng vượt quá giới hạn cho phép, cùng với không gian sống bị chi phối bởi khói bụi, khí thải, tiếng ồn, nhiệt độ tăng cao… Các làng nghề không có hệ thống xử lý nước thải, nên nước thải, chất thải rắn, khí thải phát sinh trong quá trình sản xuất không được thu gom, xử lý mà xả, thải tự do, làm ô nhiễm nghiêm trọng môi trường sống và tác động trực tiếp đến sức khỏe của người dân (đặc biệt là các làng nghề dệt, nhuộm, cơ khí, giấy, chế biến thực phẩm…).


Lò đốt rác thải sinh hoạt. Ảnh: T.U

Để khắc phục vấn đề này, ngành Khoa học và Công nghệ đã nỗ lực tham mưu, đề xuất UBND tỉnh, Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt triển khai nhiều chương trình, đề tài, dự án để tranh thủ sự hỗ trợ của Trung ương và địa phương, huy động nguồn lực vào nghiên cứu, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật xây dựng các mô hình xử lý nước thải, rác thải tại các vùng nông thôn, các làng nghề. Tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến máy móc, thiết bị, đổi mới công nghệ; nghiên cứu giải pháp và ứng dụng công nghệ vào sản xuất các loại vật liệu mới. Sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, ứng dụng công nghệ tiên tiến để khai thác, sử dụng các dạng năng lượng mới, năng lượng tái tạo phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Điển hình như một số đề tài: Giải pháp công nghệ điều khiển tự động nhằm nâng cao hiệu suất làm việc của động cơ điện và tiết kiệm điện năng tiêu thụ trong các nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng và gốm sứ tại nhà máy sản xuất gạch Tân Giếng Đáy-Cầu Ngà; Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật sử dụng khí Biogas để chạy động cơ phát điện góp phần tiết kiệm năng lượng, xử lý ô nhiễm môi trường trong các cơ sở chăn nuôi tập trung tại huyện Thuận Thành; Xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ mới nâng cao hiệu quả trong sản xuất giấy tái chế ở KCN Phong Khê; Mô hình ứng dụng chế phẩm vi sinh xử lý rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình và cụm thôn, xã tại 2 huyện Gia Bình và Lương Tài; Ứng dụng công nghệ DEWATS xử lý nước thải sinh hoạt tại các xã nông thôn mới; Nghiên cứu thiết kế, chế tạo và ứng dụng thử nghiệm hệ thống quan trắc tự động ô nhiễm môi trường nước thải tại các KCN trên địa bàn tỉnh qua mạng thông tin di động 3G; Lắp đặt, xử lý nước thải cho nhà máy sản xuất dược phẩm thuộc Công ty cổ phần Dược phẩm Bắc Ninh (KCN Quế Võ); Nghiên cứu xây dựng mô hình xử lý nước thải sinh hoạt tại các khu đô thị và vùng nông thôn ứng dụng công nghệ EBB cải tiến… Các đề tài khoa học được ứng dụng vào thực tế sản xuất và đời sống góp phần tích cực xử lý ô nhiễm môi trường, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp. Ngành Khoa học và Công nghệ Bắc Ninh cần phối hợp với một số sở, ngành triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến, bảo hộ sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực bảo vệ môi trường mang lại hiệu quả thiết thực.

Thời gian tới, Ngành sẽ tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, tạo mô hình mẫu, mô hình điểm để xử lý ô nhiễm môi trường theo từng nhóm làng nghề phù hợp. Phối hợp các cơ quan quản lý nhà nước tham mưu UBND tỉnh ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải tiến thiết bị, hạn chế và tiến tới nghiêm cấm nhập khẩu hệ thống máy móc, thiết bị lạc hậu, hoặc các hoạt động tái chế nguyên liệu có thành phần độc hại. Đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, phổ biến Luật Bảo vệ môi trường; thành lập các tổ, đội vệ sinh môi trường hoạt động thu gom, xử lý rác thải trong phạm vi thôn, làng theo nguyên tắc thu phí của người có nguồn xả thải…

Để từng bước giải quyết ô nhiễm môi trường trong điều kiện tỉnh Bắc Ninh đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp và phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2022, đòi hỏi phải triển khai thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có việc nghiên cứu, triển khai áp dụng các tiến bộ kỹ thuật và sự vào cuộc tích cực của các cấp, ngành, địa phương, các doanh nghiệp, nhân dân.                

Bá Thành-Văn Đông (Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Ninh)

(Nguồn tin: http://baobacninh.com.vn/)