Hà Nội triển khai đề án bảo vệ môi trường làng nghề

13/12/2017
Theo Quy hoạch phát triển nghề, làng nghề TP. Hà Nội đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 do Viện Nghiên cứu Phát triển KT - XH Hà Nội thực hiện và một số nguồn số liệu khác, hiện nay Hà Nội có tới 1.350 làng nghề và làng có nghề. Theo Cổng Thông tin Điện tử của Sở Công Thương HN, số làng nghề đã đăng ký và được công nhận đến hết năm 2016 là 297 làng. Hoạt động sản xuất của các làng nghề trên địa bàn HN thu hút gần 1 triệu lao động, trong đó hơn 700.000 là lao động thường xuyên, chiếm hơn 64% tổng số người trong độ tuổi lao động của làng và chiếm hơn 42% tổng số lao động SX công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp trên toàn TP. Tuy nhiên, vấn đề ô nhiễm môi trường do các hoạt động SX tại các làng nghề ở Hà Nội đang ở mức báo động, là tiền đề để Hà Nội xây dựng Đề án Bảo vệ Môi trường Làng nghề.

Hà Nội là địa phương có số lượng làng nghề lớn nhất cả nước (1.350 làng), được phân theo 8 loại hình SX: chế biến lương thực, thực phẩm; thủ công, mỹ nghệ; nhuộm, thuộc da; tái chế chất thải; gia công cơ, kim khí; SX vật liệu xây dựng; chăn nuôi, giết mổ gia súc; và một số loại hình khác. Tuy nhiên, đa số các làng nghề của cả nước, của HN đều ít được đầu tư xây dựng các hệ thống thu gom, xử lý môi trường. Theo kết quả quan trắc của Tổng cục Môi trường và một số cơ quan quan trắc khác từ 2007 thì không khí ở một số làng nghề có nồng độ có nồng độ bụi 1,4 - 6,7 lần giới hạn cho phép; nhiều làng nghề cơ khí có nồng độ các kim loại nặng vượt TCCP, nồng độ nhiều chất hữu cơ cũng rất cao; môi trường nước thải được điều tra, khảo sát có COD, BOD, Nitrat, Amoni vượt TCCP nhiều lần. Nước ngầm ở các khu vực này cũng chịu tác động từ ô nhiễm nước thải ở múc nghiêm trọng.

Phần lớn các làng nghề ở Hà Nội không có công trình xử lý nước thải: 35% hộ gia đình không xử lý, 60% còn lại chỉ có hệ thống xử lý thô sơ. Một số công trình nghiên cứu thử nghiệm xử lý nước thải làng nghề đã được triển khai nhưng hiệu quả còn thấp và kém ổn định; các công trình xử lý nước thải tập trung hầu hết chưa được đầu tư, một vài điểm đang đầu tư nhưng chưa thực sự đi vào hoạt động hiệu quả.

Thực hiện Quyết định số 6136/QĐ-UBND ngày 31/8/2017 của UBND TP. Hà Nội về việc phê duyệt Đề án Bảo vệ Môi trường Làng nghề Hà Nội đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030, Sở TN & MT Hà Nội đa có văn bản gửi các Sở, ngành, quận, huyện, thị xã (nơi có làng nghề) chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể thực hiện nhiệm vụ được giao trong Đề án Bảo vệ Môi trường Làng nghề đã dược UBND TP. Hà Nội phê duyệt, gửi Sở TN & MT tổng hợp, phối hợp với Sở TN & MT để tổ chức triển khai thực hiện nhóm giải pháp của Đề án có hiệu quả, tiết kiệm theo chỉ đạo của UBND TP. Hà Nội, cụ thể được phân theo các giai đoạn như sau:

- Giai đoạn 2017-2018:

+ Xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách về BVMT làng nghề;

+ Đánh giá, phân loại làng nghề;

+ Nghiên cứu tính khả thi và xây dựng các mô hình xã hội hóa và mô hình quản trị cơ sở xử lý chất thải (rắn, lỏng, khí) cho việc xử lý ÔNMT làng nghề.

- Giai đoạn thực hiện năm 2017-2020:

Xây dựng và thực thi chiến lược truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng tại các làng nghề khu vực TP. Hà Nội;

- Giai đoạn từ 2018-2020:

+ Đầu tư xây dựng và vận hành các quy trình công nghệ xử lý môi trường làng nghề: chế biến lương thực, thực phẩm; nhuôm, thuộc da; chăn nuôi, giết mổ gia súc.

+ Triển khai xây dựng hệ thống quan trắc tự động (phần cứng, phần mềm điều khiển) để kiểm soát ô nhiễm làng nghề trên địa bàn Hà Nội;

+ Kiểm tra, giám sát hoạt động cải thiện và BVMT làng nghề;

+ Xây dựng hệ thống các điểm thu gom, lưu trữ rác thải, chất thải tại các làng nghề để vận chuyển tới các điểm xử lý;

- Định hướng từ năm 2020 đến năm 2030:

- Từ năm 2020-2025:

+ Rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách về BVMT làng nghề để triển khai đồng bộ, hiệu quả và bền vững;

+ Tiếp tục triển khai mạng lưới hệ thống quan trắc tự động sử dụng công nghệ quan trắc nhanh, ứng dụng cảm biến sinh học, các loại cảm biến mới cho nguồn nước cấp và nước thải tại các làng nghề Hà Nội;

+ Đầu tư, xây dựng và vận hành quy trình công nghệ xử lý môi trường làng nghề thủ công, mỹ nghệ sử dụng tích hợp công nghệ xử lý mô-đun - hóa học chuyên biệt cho các chất sơn mài, các chế phẩm phụ gia;

+ Đầu tư, xây dựng và vận hành quy trình công nghệ xử lý môi trường làng nghề tái chế chất thải sử dụng công nghệ xử lý mô-đun, công nghệ thu hồi các chất có thể tái sử dụng;

+ Đầu tư, xây dựng và vận hành quy trình công nghệ xử lý môi trường làng nghề gia công cơ kim khí sử dụng tích hợp công nghệ xử lý mô-đun - hóa học;

- Thời gian thực hiện từ 2020-2030:

+ Chi phí quản trị, tư vấn liên quan đến nhân rộng công nghệ xử lý chất thải rắn/nước thải/khí thải tại các làng nghề theo mô hình hợp tác công tư;

+ Cải tạo, phục hồi môi trường các làng nghề bị ô nhiễm nghiêm trọng do nước thải và chất thải rắn theo mô hình hợp tác công tư.

Bản Đề án BVMT làng nghề Hà Nội cũng đề ra giải pháp cơ bản để thực hiện, tập trung vào 6 nhóm như sau:

1. Nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách;

2. Nhóm giải pháp về tuyên truyền, nâng cao nhận thức;

3. Nhóm giải pháp về quy hoạch, di dời, chuyển đổi ngành nghề SX;

4. Nhóm giải pháp về tài chính;

5. Nhóm giải pháp về nghiên cứu, ứng dụng KHKT và tăng cường hợp tác quốc tế;

6. Nhóm giải pháp về thực hiện lồng ghép Đề án BVMT làng nghề vào các chương trình, đề án có liên quan.

Ông Lê Tấn Vinh, Phó Giám đốc Sở TN&MT Hà Nội cho biết, kinh phí thực hiện Đề án đảm bảo được phân bổ không dưới 10% tổng kinh phí sự nghiệp môi trường và được xác định trên cơ sở kinh phí của từng nhiệm vụ cụ thể theo kế hoạch thực hiện được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Để tổ chức thực hiện Đề án, UBND TP. Hà Nội phân công và giao nhiệm vụ cụ thể cho các Sở, Ngành, UBND cấp quận, huyện, UBND cấp xã, phường. Trong đó, giao Sở TN-MT là cơ quan chủ trì; các Sở: Công Thương, NN&PTNT, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, KH&CN, Công an TP. Thực hiện nhiệm vụ cụ thể giao tại Đề án theo chức năng quản lý nhà nước chuyên ngành.

TRÍ THANH


(Nguồn tin: Bản tin An toàn & Sức khỏe lao động, tháng 11/2017, Hội KHKT AT và VSLĐ Việt Nam)