Các bước áp dụng mô hình “cơ sở Văn hóa an toàn trong sản xuất” vào thực tế

20/11/2018
Việc áp dụng mô hình cơ sở văn hóa an toàn (CSVHAT) trong thực tế sản xuất rất đa dạng và có thể được lựa chọn thực hiện theo các phương pháp khác nhau.

Mô hình văn hóa doanh nghiệp (VHDN), cũng như các phương pháp áp dụng các mô hình VHDN, vốn rất phong phú và không chỉ phụ thuộc vào các hình thái kinh tế-xã hội khác nhau, mà còn chịu ảnh hưởng, tác động rất lớn bởi những đặc trưng truyền thống, mang tính vùng, miền, khu vực… trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ. Chính vì vậy việc áp dụng mô hình cơ sở văn hóa an toàn (CSVHAT) trong thực tế sản xuất, cũng rất đa dạng và có thể được lựa chọn thực hiện theo các phương pháp khác nhau như: phương pháp mô hình trình diễn, phương pháp mô hình mẫu (hay còn gọi là mô hình điểm), phương pháp mô hình liên kết, phương pháp mô hình thường xuyên, cố định v.v…, tuy nhiên dù là với phương pháp nào, khi triển khai một mô hình CSVHAT cũng cần phải tiến hành 10 bước cơ bản sau:

-    Bước 1: Tìm hiểu môi trường và các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược doanh nghiệp trong tương lai. Xem xét có yếu tố nào làm thay đổi chiến lược doanh nghiệp trong tương lai.

-    Bước 2: Xác định đâu là giá trị cốt lõi làm cơ sở cho thành công. Đây là bước cơ bản nhất để xây dựng văn hoá doanh nghiệp. Các giá trị cốt lõi phải là các giá trị không phai nhòa theo thời gian, là trái tim và linh hồn của doanh nghiệp.

-    Bước 3: Xây dựng tầm nhìn mà doanh nghiệp sẽ vươn tới. Tầm nhìn chính là bức tranh lý tưởng về doanh nghiệp trong tương lai. Tầm nhìn chính là định hướng để xây dựng văn hoá an toàn doanh nghiệp. Có thể doanh nghiệp mà ta mong muốn xây dựng hoàn khác biệt so với doanh nghiệp hiện mình đang có.

-    Bước 4: Đánh giá thực trạng an toàn của cơ sở và xác định những yếu tố văn hoá nào cần thay đổi. Sự thay đổi hay xây dựng văn hoá an toàn thường bắt đầu bằng việc đánh giá xem mức độ văn hoá an toàn hiện tại như thế nào và kết hợp với chiến lược phát triển doanh nghiệp.

-    Bước 5: Khi đã xác định được một cấu trúc văn hoá an toàn lý tưởng và cũng đã có sự chia sẻ về văn hoá an toàn đang tồn tại trong doanh nghiệp mình, thì sự tập trung tiếp theo là làm thế nào để thu hẹp khoảng cách giữa những giá trị cơ sở hiện có và những giá trị mong muốn mà mô hình CSVHAT sẽ đem lại. Các khoảng cách này nên được đánh giá một cách lượng hóa tối đa có thể.

-   Bước 6: Xác định vai trò của lãnh đạo trong việc dẫn dắt thay đổi những chuẩn văn hóa an toàn trong mô hình CSVHAT, mà lãnh đạo đóng vai trò cực kỳ quan trọng cho việc xây dựng văn hoá. Lãnh đạo là người đề xướng và hướng dẫn các nỗ lực thay đổi. Lãnh đạo chịu trách nhiệm xây dựng tầm nhìn, truyền bá cho nhân viên hiểu đúng, tin tưởng và cùng nỗ lực để xây dựng. Lãnh đạo cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xua tan những mối lo sợ và thiếu an toàn của nhân viên.

-    Bước 7: Soạn thảo một kế hoạch hành động bao gồm các mục tiêu hoạt động, thời gian, điểm mốc và trách nhiệm cụ thể.

-     Bước 8: Phổ biến nhu cầu thay đổi, kế hoạch hành động và động viên tinh thần, tạo động lực cho sự thay đổi.

-    Bước 9: Nhận biết các trở ngại và nguyên nhân từ chối thay đổi và xây dựng các chiến lược để đối phó. Lôi kéo mọi người ra khỏi vùng thoải mái của mình là một công việc rất khó. Vì vậy người lãnh đạo phải khuyến khích, động viên và chỉ cho nhân viên thấy lợi ích của họ tăng lên trong quá trình thay đổi.

-    Bước 10: Thể chế hóa mô hình CSVHAT và củng cố sự thay đổi văn hóa an toàn như một yêu cầu tất yếu khách quan. Các hành vi, quyết định của lãnh đạo phải thể hiện là mẫu hình cho nhân viên noi theo và phù hợp với mô hình văn hoá đã xây dựng. Các hành vi theo mẫu hình lý tướng cần được khuyến khích, động viên; hệ thống khen thưởng cũng phải được thiết kế phù hợp và tương ứng với mô hình xây dựng đưa ra.

Từ những điều kiện sản xuất thực tế ở Việt Nam có thể thấy việc ứng dụng mô hình CSVHAT sẽ có ý nghĩa và mang lại hiệu quả kinh tế-xã hội rõ rệt.

Để nâng cao hiệu quả áp dụng mô hình CSVHAT, cần lưu ý một số vấn đề sau:

-    Cần chọn đúng đối tượng, là những cơ sở, đơn vị, có nhu cầu để áp dụng các kỹ thuật mới vào sản xuất, có ý chí quyết tâm vươn lên.

-    Tôn trọng, lắng nghe ý kiến của cơ sở, đáp ứng nhu cầu đích thực của NLĐ, chú ý tính hiệu quả và thiết thực của tất cả các hoạt động. Mô hình chỉ có thể nhân rộng được nếu như cơ sở và NLĐ thấy rõ hiệu quả và nhất là hiệu quả về kinh tế của nó.

-    Làm cho cơ sở và NLĐ hiểu rõ về mục đích, yêu cầu của mô hình CSVHAT và bản thân họ phải ý thức rằng việc xây dựng mô hình CSVHAT là vì lợi ích và nhu cầu của chính cơ sở và bản thân họ.

-   Huy động tối đa sự tham gia của NLĐ trong tất cả các hoạt động, nhất là sự đóng góp để xây dựng mô hình CSVHAT. Sự tham gia đông đảo và tích cực sẽ làm tăng trách nhiệm của NLĐ, đồng thời làm tăng tính bền vững của hoạt động.  

-   Không áp đặt và cần vận dụng tốt nguyên tắc "phát triển kỹ thuật có sự tham gia" (Participatory Technology Development). Các kỹ thuật cần phù hợp với điều kiện thực tế (về kiến thức, năng lực và kinh tế, ...) của cơ sở và NLĐ.  Phát huy tối đa kiến thức, kỹ thuật và tiềm năng sẵn có ở địa phương trong quá trình giới thiệu, hoặc đưa vào các kỹ thuật mới. Đặc biệt chú trọng những kỹ thuật chỉ cần mức đầu tư thấp, song lại mang lại hiệu quả cụ thể, thiết thực về an toàn sức khỏe cho NLĐ, cũng như bảo vệ môi trường sinh thái.

-     Về quản lý, cần xác định rõ từ đầu trách nhiệm của các bên tham gia và tiến hành ký kết trách nhiệm cụ thể. Xây dựng qui chế phối hợp giữa các bên rõ ràng và có cơ chế để kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện. Chú trọng đào tạo và bồi dưỡng cho các cán bộ VHAT, đây chính là lực lượng để tổ chức nhân rộng.

(Nguồn tin: Vnniosh.vn)