Một số bài học kinh nghiệm trong tổ chức triển khai thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động

06/08/2019
Trên cơ sở kết quả giám sát chuyên đề “Tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động giai đoạn 2016 – 2018”, báo cáo với các đại biểu Quốc hội tại kỳ họp thứ 7 vừa qua, Ủy ban Về các vấn đề xã hội đã chỉ ra một số bài học kinh nghiệm trong tổ chức triển khai thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.


Ủy ban Về các vấn đề xã hội chỉ rõ, trên cơ sở những mặt được và những tồn tại hạn chế của việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động giai đoạn 2016 – 2018 có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm trong tổ chức triển khai thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động(ATVSLĐ). Theo đó:

Thứ nhất, cần phải có sự tham gia, vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương, đến địa phương, trong đó đặc biệt phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp. Thực tế cho thấy, nơi nào cấp ủy Đảng có sự quyết tâm chính trị, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, … thì hiệu quả công tác ATVSLĐ ở đó đạt kết quả tốt hơn; đồng thời chú trọng vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên tại địa phương, tổ chức công đoàn trong thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức về ATVSLĐ cho người lao động, nhất là người làm việc không theo hợp đồng lao động.

Thứ hai, việc tổ chức thi hành chính sách, pháp luật về ATVSLĐ cần quan tâm toàn diện cả việc thực hiện các chính sách về an toàn lao động và vệ sinh lao động, cả khu vực có quan hệ lao động và không có quan hệ lao động.

Thứ ba, cần tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động dịch vụ huấn luyện ATVSLĐ, kiểm định ATVSLĐ, quan trắc môi trường lao động.

Thứ tư, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ năng lực, trình độ và có khả năng đáp ứng được các yêu cầu quản lý ATVSLĐ trong tình hình mới nhất là với tuyến cơ sở cấp huyện, xã.

Thứ năm, các bộ ngành, địa phương cần có cơ chế về hỗ trợ nguồn lực đảm bảo phục vụ tốt việc triển khai các chính sách về ATVSLĐ.

Trên cơ sở rút ra những bài học kinh nghiệm, Ủy ban Về các vấn đề xã hội chỉ rõ: ATVSLĐ là một chính sách an sinh xã hội quan trọng, bao gồm cả phòng ngừa, hạn chế và khắc phục rủi ro, trong đó quan trọng hơn cả là công tác phòng ngừa. Hệ thống chính sách, pháp luật về ATVSLĐ đã có quá trình phát triển lâu dài trước khi được pháp điển thành Luật ATVSLĐ năm 2015, có hiệu lực thi hành từ 01/7/2016. Quá trình tổ chức thi hành chính sách, pháp luật về ATVSLĐ giai đoạn 2016 - 2018 đã bước đầu mang lại những hiệu quả tích cực, thúc đẩy công tác ATVSLĐ trên phạm vi cả nước, ở các lĩnh vực ngày càng đi vào nền nếp, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững, khẳng định tính đúng đắn, hiệu quả trong việc thể chế hóa đường lối, quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về an sinh xã hội, ATVSLĐ. Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả chính sách, pháp luật trong lĩnh vực này, Ủy ban về các vấn đề Xã hội kiến nghị:

Đối với Quốc hội, cần tăng cường công tác giám sát việc tổ chức triển khai thực hiện chế độ, chính sách pháp luật về ATVSLĐ; Xem xét bổ sung ngành nghề kinh doanh dịch vụ quan trắc môi trường lao động vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật Đầu tư.

Đối với Chính phủ cần chỉ đạo rà soát, đánh giá sự tương thích giữa Luật ATVSLĐ với các luật chuyên ngành có quy định liên quan về ATVSLĐ; kịp thời báo cáo, đề xuất với Quốc hội kế hoạch sửa đổi, bổ sung (nếu cần thiết) để bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Đồng thời chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan nghiên cứu, đề xuất việc sửa đổi, bổ sung Nghị định số 44/2016/NĐ-CP về phân công trách nhiệm giữa các Bộ có liên quan trong công tác cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động kiểm định kỹ thuật ATLĐ theo hướng tập trung vào một cơ quan đầu mối giúp Chính phủ nhằm thống nhất quản lý “khắc phục triệt để sự phân tán, chồng chéo trong quản lý nhà nước” theo tinh thần chỉ đạo tại Chỉ thị 29-CT/TW ngày 18/9/2013 của Ban Bí thư, chấm dứt tình trạng một tổ chức hoạt động kiểm định phải xin cấp phép ở nhiều Bộ như hiện nay, tạo điều kiện thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp; nghiên cứu sửa đổi Nghị định số 39/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ về thẩm quyền điều tra TNLĐ trong lĩnh vực thăm dò khai thác dầu khí; đánh giá việc thực hiện Nghị định số 37/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ đối với việc hỗ trợ kinh phí huấn luyện ATVSLĐ từ Quỹ bảo hiểm TNLĐ, BNN, cắt giảm điều kiện, thủ tục để doanh nghiệp được hỗ trợ kinh phí huấn luyện ATVSLĐ. Sớm ban hành Nghị định về bảo hiểm TNLĐ theo hình thức tự nguyện và hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm TNLĐ đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động để tổ chức thực hiện chính sách tại Khoản 5 Điều 4 và điểm c, Khoản 3 Điều 6 Luật ATVSLĐ.

Đối với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương đẩy mạnh triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ các hoạt động phòng ngừa, chia sẻ rủi ro về TNLĐ, BNN để đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp và người lao động trong điều kiện nguồn quỹ đang kết dư lớn; Phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành hữu quan để đánh giá tổng thể về sự tương thích, thống nhất trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến các nội dung được Bộ quy định, hướng dẫn trong các Thông tư để sớm có kế hoạch hoàn thiện, sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hoặc thay thế các nội dung không còn phù hợp, mâu thuẫn, chồng chéo gây khó khăn, vướng mắc cho quá trình triển khai thực hiện; Rà soát, đánh giá hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về ATVSLĐ để có chiến lược hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt Nam phù hợp với tình hình mới và đẩy nhanh tốc độ hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế theo tinh thần chỉ đạo tại Chỉ thị 29-CT/TW của Ban Bí thư.

Đối với các Bộ, ngành hữu quan, nghiêm túc phối hợp chặt chẽ với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế để đánh giá tổng thể về sự tương thích, thống nhất trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến các nội dung mà bộ, cơ quan mình quy định, hướng dẫn trong các Thông tư để sớm có kế hoạch hoàn thiện, sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hoặc thay thế các nội dung không còn phù hợp, mâu thuẫn, chồng chéo gây khó khăn, vướng mắc cho quá trình triển khai thực hiện. Tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động của các tổ chức hoạt động kiểm định kỹ thuật an toàn lao động, huấn luyện ATVSLĐ và quan trắc môi trường lao động, trên cơ sở đó đánh giá, công bố công khai chất lượng của các tổ chức này làm cơ sở cho doanh nghiệp tham khảo, lựa chọn.

Ngoài ra, để việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động thực sự có hiệu quả, Ủy ban Về các vấn đề xã hội nêu rõ, cần có sự vào cuộc quyết liệt từ phía chính quyền địa phương. Do đó, đề nghị Hội đồng nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quan tâm lồng ghép giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về ATVSLĐ khi xem xét báo cáo của Ủy ban nhân dân cùng cấp về thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách hàng năm, bố trí ngân sách cho công tác ATVSLĐ phù hợp với tình hình thực tế và khả năng ngân sách của địa phương; Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ pháp luật ATVSLĐ nhất là người lao động làm việc không theo hợp đồng và tình hình chấp hành chế độ báo cáo của cơ sở sản xuất, kinh doanh. Xử lý kịp thời, nghiêm khắc các hành vi vi phạm pháp luật về ATVSLĐ. Quan tâm hơn nữa trong việc nâng cao chất lượng và nội dung báo cáo về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật an toàn, vệ sinh lao động tại địa phương với Hội đồng nhân dân cùng cấp./.

Hồ Hương

(Nguồn tin: quochoi.vn)