Giải pháp Phòng cháy, chữa cháy cho công trình cao tầng

21/12/2021
Sáng 17/12/2021, tại Bộ Xây dựng, Báo Xây dựng phối hợp với Vụ Khoa học công nghệ và Môi trường tổ chức Hội thảo “Phòng cháy, chữa cháy cho công trình cao tầng - Thực trạng và giải pháp”. Tham dự hội thảo, Về phía Bộ Xây dựng có: PGS.TS Vũ Ngọc Anh – Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ và Môi trường; Ông Nguyễn Quốc Hiệp – Phó Vụ trưởng Vụ Vật liệu xây dựng; ông Hồ Chí Quang - Phó Vụ trưởng Vụ Quy hoạch kiến trúc; ông Ngô Xuân Quang - Phó Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng, cùng đại diện các Cục, Vụ, Viện trực thuộc Bộ Xây dựng.

Về phía Bộ Công an có: Ông Bùi Quang Việt - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn và Đại diện Trường Đại học PCCC. Về phía Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam có: Ông Nguyễn Anh Thơ - Viện trưởng Viện khoa học an toàn và vệ sinh lao động. Về phía Báo Xây dựng có ông Nguyễn Anh Dũng – Tổng Biên tập Báo Xây dựng cùng các Phó Tổng biên tập.


Toàn cảnh Hội thảo

Tại Hội thảo các đại biểu sẽ được nghe một số chuyên đề báo cáo tổng quát và các tham luận trao đổi với nội dung, các vấn đề cần trao đổi tiếp, kiến nghị giải quyết liên quan tới công tác Phòng cháy chữa cháy.

Theo ban tổ chức, thống kê đến tháng 12-2020, cả nước có 3.618 nhà cao tầng và siêu cao tầng (trong đó có 1.106 nhà chung cư) tại 55 tỉnh, thành. Trong đó có 3.335 nhà cao từ 10-29 tầng, 283 nhà cao từ 30 tầng trở lên.

TS. Nguyễn Anh Thơ - Quyền Viện trưởng Viện Khoa học An toàn và vệ sinh lao động (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam): Huấn luyện PCCC thực chất và tiên tiến - giải pháp cốt lõi cho giảm thiểu nguy cơ và thiệt hại do cháy gây ra.

Tình hình thực tế cho thấy, công tác phòng cháy, chữa cháy cho công trình xây dựng, nhà ở, đặc biệt là nhà cao tầng luôn là việc cần được quan tâm hàng đầu để đáp ứng các yêu cầu về an toàn sinh mạng cho người sử dụng. Do đó, các dự án đầu tư xây dựng công trình buộc phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy.

Ngoài ra, kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống ứng phó với sự cố cháy, nổ của người dân còn thấp, hầu hết thường hoảng loạn, mất bình tĩnh dẫn tới nhiều hậu quả đáng tiếc. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới nguy cơ mất an toàn PCCC các nhà, chung cư cao tầng nhưng nổi bật, trong đó là do đặc điểm kiến trúc, bố trí công năng sử dụng, đặc điểm kỹ thuật các hệ thống của toà nhà và công tác bảo đảm an toàn PCCC trong quá trình xây dựng, vận hành và sử dụng.


TS. Nguyễn Anh Thơ - Quyền Viện trưởng Viện Khoa học An toàn và vệ sinh lao động

(Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam)

Mặc dù đã có nhiều biện pháp thông tin, tuyên truyền và sự nỗ lực của các cấp, các ngành để chỉ đạo thực hiện công tác an toàn vệ sinh lao động, phòng chống cháy nổ nhưng vẫn còn một số đơn vị, cá nhân còn chủ quan chưa thực sự chú trọng công tác PCCC, dẫn đến xảy ra các vụ cháy, nổ không được kiểm soát kịp thời gây hậu quả nghiêm trọng. Có thể nói, trong bối cảnh đất nước không ngừng xây dựng và phát triển thì công tác PCCC càng chiếm giữ một vai trò quan trọng. Ít có loại tai nạn nào mà cùng lúc có thể gây thiệt hại lớn về tính mạng và tài sản như trong các vụ hỏa hoạn.

Để việc phòng cháy vì thế cần phải trở thành một nguyên tắc sống, ăn sâu bám rễ vào ý thức của từng người dân, người lao động và các chủ tòa nhà, công trình, việc tuyên truyền, huấn luyện PCCC phải được tổ chức, triển khai một cách thực chất, bằng các phương tiện, thiết bị tiên tiến, nhất là trong thời đại số hóa và ứng dụng công nghệ thoomng tin hiện nay.

Các giải pháp huấn luyện hiện đại bằng công nghệ thực tế ảo VR, có thể thực hiện nay, như: Nội dung đào tạo an toàn trải nghiệm trực tiếp tình huống cháy theo bối cảnh; Chương trình mô phỏng đào tạo an toàn trải nghiệm mô phỏng bình chữa cháy cùng lúc từ 1 đến 4 người; kiểm tra được năng lực chữa cháy thực tế như lượng phun và độ chính xác, có thể bảo mật dữ liệu; Có cùng kích thước, trọng lượng và chức năng như một bình chữa cháy thực sự; Sử dụng cảm biến con quay hồi thu nhận thông tin không dây, thiết bị thông tin cự ly gần; hiển thị thông tin kết quả mô phỏng trên màn hình, và có thể xếp hạng người trải nghiệm như game.

Quá trình trải nghiệm thực tế ảo chữa cháy, nhằm đào tạo về việc nhận thức được tầm quan trọng của việc dập tắt đám cháy sớm và hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy các loại đúng cách thông qua việc tạo tình huống xảy ra cháy thùng chứa dầu và khí gas rồi trải nghiệm phản ứng ban đầu và dập lửa khi xảy ra hỏa hoạn thông qua bình chữa cháy không khí dùng trong đào tạo. Chọn trải nghiệm cháy thực tế (tạo lửa và khói) và bằng hỏa hoạn mô phỏng; Thiết bị điều khiển có thể điều chỉnh kích thước ngọn lửa của thiết bị đánh lửa tự động; Thiết bị tạo sương mù tự động để tạo ra tình huống khói xảy ra khi hỏa hoạn, quá trình giúp tối đa hóa cảm giác thực với hệ thống âm thanh liên kết với hỏa hoạn (còi báo động).

Ngoài ra, còn có một hế thống giáo dục mới mang tên: Hệ thống chữa cháy học tập – đây là một hệ thống giáo dục dập lửa sử dụng bình chữa cháy cho giáo dục để thao tác S/W thông tin để dập tắt đám cháy ảo…

Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả Luật Phòng cháy và chữa cháy mỗi người hãy tích cực tìm hiểu kiến thức, pháp luật về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, nắm vững những mối nguy hiểm về cháy, nổ tại nơi làm việc, nơi ở và các biện pháp phòng ngừa. Ngoài việc thường xuyên chú trọng việc quản lý và sử dụng an toàn nguồn lửa, nguồn nhiệt và các chất dễ cháy khác ở mọi lúc, mọi nơi, biết cách xử lý kịp thời khi có cháy xảy ra; thường xuyên tự kiểm tra công tác phòng cháy chữa cháy, phát hiện và khắc phục ngay những sơ hở, thiếu sót về phòng cháy và chữa cháy, việc ứng dụng các giải pháp huấn luyện, truyền thông thông qua trãi nghiệm thực tế ảo có thể giúp cho công tác huấn luyện PCCC thu hút hơn. Ngay cả với trẻ em và người già, mọi người đều có thể tham gia và khắc phục hạn chế việc thực hành dùng những vật liệu cháy có thực. Qua đó hạn chế thấp nhất số vụ cháy và thiệt hại do cháy gây ra, góp phần đảm bảo an ninh trật tự, an toàn, vệ sinh lao động trong thi công và sản xuất, bảo vệ cuộc sống bình yên và hạnh phúc cho mọi người.

Hiện nay nguồn nhân lực có chuyên môn về lĩnh vực phòng cháy chữa cháy rất là mỏng vì thế cần chú trọng công tác đào tạo các kỹ sư PCCC và bố trí các kỹ sư PCCC làm việc trực tiếp tại ban quản lý tòa nhà. Họ có trách nhiệm tuyên truyền, huấn luyện và tư vấn công tác phòng cháy chữa cháy cho cư dân tòa nhà.

Đại tá Bùi Quang Việt – Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ (Bộ Công an): Công trình cao tầng, siêu cao tầng tiềm ẩn những nguy cơ mất an toàn PCCC

Những giải pháp về đảm bảo PCCC cho công trình cao tầng: Thứ nhất cần tiếp tục củng cố hoàn thiện hành lang pháp lý để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với các công trình cao tầng, đảm bảo sự đồng bộ thống nhất giữa các lĩnh vực như xây dựng, PCCC. Các cơ quan quản lý các cấp trong từng lĩnh vực từ Trung ương đến địa phương, Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch kiến trúc… cần tiếp tục tham mưu đề xuất sửa đổi.

Thứ hai là, tăng cường đẩy mạnh công tác phối hợp trong việc thẩm định, phê duyệt PCCC đối với các công trình xây dựng. Thống nhất việc thẩm định phê duyệt quy hoạch, cấp giấy phép xây dựng công trình nhà cao tầng, siêu cao tầng. Tăng cường công tác thanh tra kiểm tra công trình cao tầng để phát hiện những công trình được phê duyệt xây dựng sai giấy phép, không đảm bảo về công tác PCCC. Thực hiện công tác góp ý đối với nhà cao tầng, tránh tình trạng đã phê duyệt quy hoạch nhưng không đảm bảo an toàn PCCC. Kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm quy định pháp luật về PCCC. Các cơ quan quản lý Nhà nước cần mạnh tay có các biện pháp cưỡng chế đối với các trường hợp sai phạm.

Cuối cùng, các doanh nghiệp, đơn vị quản lý, cơ quan chức năng phải tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về PCCC, nâng cao nhận thức của chủ đầu tư trong công tác đảm bảo an toàn PCCC trong công trình nhà cao tầng.

TS. Hoàng Anh Giang – Phó Giám đốc Viện Chuyên ngành Kết cấu xây dựng (Viện Khoa học công nghệ Xây dựng - IBST): Các yếu tố đảm bảo an toàn cháy trong nhà cao tầng

Những quy định kỹ thuật về an toàn cháy đối với nhà thường được đưa ra dựa trên hai yếu tố chính gồm: Đặc điểm liên quan đến công năng của nhà và quy mô (diện tích, chiều cao) của nhà đó. Không chỉ trong QCVN 06:2021/BXD của Việt Nam, nguyên tắc này cũng được áp dụng trong hầu hết quy chuẩn, tiêu chuẩn về an toàn cháy ở nhiều nước khác nhau.

Về kỹ thuật, cần bảo đảm: An toàn thoát nạn cho người; hạn chế quy mô của đám cháy; báo cháy và chữa cháy kịp thời; thuận lợi cho việc tiếp cận và các điều kiện kỹ thuật để triển khai hoạt động chuyên môn của lực lượng chữa cháy. Trong đó, vai trò của vật liệu, kết cấu và các bộ phận nhà là quan trọng, giúp hạn chế các yếu tố nguy hiểm cho tính mạng người sử dụng (khói, khí độc, nhiệt độ cao), việc duy trì các điều kiện an toàn cho hoạt động thoát nạn và giảm thiểu nguy cơ thiệt hại.

Việc thiết kế đảm bảo an toàn cháy cho nhà cao tầng cần quan tâm: Quy mô chiều cao, tính chất công năng, kiến trúc... dẫn đến phải điều chỉnh các quy định về bảo đảm an toàn cháy so với quy định áp dụng với nhà thấp tầng, trong đó có quy định kỹ thuật với vật liệu, kết cấu chịu lực chính (dầm, cột, sàn...) và các bộ phận khác của nhà (cửa, tường, vách ngăn...).

Các công trình cao tầng, siêu cao tầng được sử dụng với nhiều mục đích, công năng đa dạng thường được đầu tư xây dựng dưới dạng các tổ hợp với nhiều tiện ích, công năng khác nhau.

TS. Nguyễn Anh Thơ - Quyền Viện trưởng Viện Khoa học An toàn và vệ sinh lao động

(Nguồn tin: Vnniosh.vn)