Gia tăng tai nạn lao động tại các mỏ khai thác đá ở Quảng Bình

19/12/2017
Trên địa bàn tỉnh Quảng Bình hiện có hàng trăm giấy phép hoạt động khai thác đá xây dựng, đá làm nguyên liệu xi măng còn hiệu lực với khoảng 30 điểm mỏ nằm tập trung ở các xã miền núi như Tiến Hóa (huyện Tuyên Hóa), Hòa Sơn (huyện Minh Hóa), Trường Xuân (huyện Quảng Ninh)... Một số khai trường vẫn còn tình trạng nổ mìn khai thác gây tiếng ồn lớn, việc vận chuyển lộn xộn, gây hư hỏng đường giao thông và làm ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, những năm gần đây, tình trạng mất ATLĐ tại các điểm mỏ ngày càng diễn ra phức tạp.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, từ năm 2014 đến nay, tỉnh Quảng Bình đã xảy ra 7 vụ TNLĐ liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản, làm nhiều người chết và bị thương, trong đó tai nạn chủ yếu xảy ra ở mỏ khai thác đá xây dựng. Năm 2014, tại mỏ đá Lèn Na và Lèn Bảng thuộc xí nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng Cosevco 12 xảy ra 4 vụ tai nạn làm 2 người chết và 2 người bị thương. Năm 2015, cũng tại mỏ đá này, 1 công nhân trong khi đang khoan đá đã bị trượt chân, rơi từ dộ cao 30m xuống đất, dẫn đến tử vong. Năm 2016, một lao động lái xe tải vào mỏ đá của nhà máy xi măng Văn Hóa (đóng trên địa bàn xã Văn Hóa, huyện Tuyên Hóa) để lấy đá; trong lúc đang chờ máy xúc chuyển đá lên xe, bất ngờ một hòn đá lớn từ trên núi rơi xuống đè lên đầu chiếc xe tải khiến đầu xe bẹp nát, tài xế tử vong tại chỗ. Gần đây nhất, vào ngày 27/02/2017, tại mỏ đá Rào Trù (xã Trường Xuân, huyện Quảng Ninh), khi ông Võ Đức Hưởng (45 tuổi) đang trèo lên lèn đá cao khoảng 50m để khoan nhồi thuốc nổ mìn khai thác đá thì dây bảo hộ bị đứt khiến ông rơi tự do xuống chân núi và tử vong.

Từ các đợt kiểm tra của cơ quan chức năng cho thấy, việc khai thác đá tại các điểm mỏ chưa tuân thủ theo phương pháp cắt tầng, tạo vỉa, bạt ta-luy và bóc lớp đất phủ bì. Để có đá kịp cung cấp cho khách hàng, nhiều chủ mỏ yêu cầu công nhân khai thác từ dưới chân núi đá lên, tạo thế hàm ếch rồi gài mìn vào đánh sập. Khoan lỗ, đặt nổ mìn tạo ra các “hàm ếch” và thuê lao động thủ công cạy đá đưa đi bán. Trong quá trình nổ mìn đá bị rạn nứt hoặc trước đó bị mưa gió bào mòn, vì vậy, cả khối đá phía trên luôn trong tình trạng có thể đổ sập xuống gây tai nạn bất cứ lúc nào. Mặc dù “quy trình ngược” này tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tai nạn nhưng vẫn được nhiều chủ mỏ ở Quảng Bình áp dụng, bất chấp nguy hiểm đối với công nhân.

Có thể nói, để tình trạng mất ATVSLĐ tại các điểm mỏ ở Quảng Bình kéo dài suốt thời gian vừa qua trước hết phải nhắc tới trách nhiệm của chính quyền các cấp và các cơ quan chuyên môn. Trong đó phải kể đến công tác thanh, kiểm tra lỏng lẻo của các cơ quan chức năng; sự phân công trách nhiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động thăm dò, khai thác đá giữa các cấp, ngành địa phương còn chưa rõ ràng, thống nhất; thiếu chế tài đủ mạnh để xử lý vi phạm, nhất là những vi phạm về kỹ thuật an toàn trong thiết kế và thi công khai thác đá. Đặc biệt, chính quyền ở các địa phương có mỏ đá còn chưa kiểm soát chặt chẽ nguồn tài nguyên, vẫn để cho tình trạng khai thác trái phép, không phép xảy ra trong thời gian dài. Hơn nữa, nhận thức của các doanh nghiệp về đảm bảo ATVSLĐ trong khai thác, chế biến khoáng sản còn hạn chế; ý thức chấp hành pháp luật về khoáng sản của một số tổ chức, doanh nghiệp chưa nghiêm túc, chưa chú trọng huấn luyện kỹ thuật khai thác, trang bị các phương tiện, thiết bị bảo hộ lao động cho công nhân trong khai thác mỏ lộ thiên; số cán bộ có chuyên môn kỹ thuật về khai thác mỏ, địa chất có trình độ trung cấp trở lên chưa nhiều, số công nhân làm việc trực tiếp tại các mỏ đá được đào tạo chính quy tại các trường công nhân nghề mỏ là rất ít... Từ đó dẫn đến quy trình hoạt động khai thác không đảm bảo.

Để không còn những vụ tai nạn thương tâm do sập mỏ đá cũng như đảm bảo hiệu quả KT-XH ở những địa phương có các mỏ đá, công tác quản lý về tài nguyên và cả hoạt động khai thác cần được chú trọng hơn. Thiết nghĩ, các cấp, ngành, đặc biệt là chính quyền địa phương có các mỏ đá trên địa bàn cần nhanh chóng tiến hành kiểm tra, rà soát mức độ bảo đảm an toàn của các mỏ đá, kiên quyết dừng khai thác, rút giấy phép và không cấp phép mới đối với những mỏ không đảm bảo an toàn trong khai thác. Bên cạnh khâu tuyên truyền, nâng cao nhận thức về an toàn đối với NLĐ trực tiếp sản xuất, cần nâng cao trách nhiệm đối với chủ khai thác mỏ đá. Cần phải có những chế tài, quy định cụ thể, chi tiết về việc chủ dụng lao động phải huấn luyện kỹ thuật, trang bị những phương tiện bảo hộ tối thiểu cho NLĐ.

BÙI KỲ NAM



(Nguồn tin: Bản tin An toàn & Sức khỏe lao động, tháng 11/2017, Hội KHKT AT và VSLĐ Việt Nam)