Đánh giá rủi ro cháy nổ bằng phương pháp bán định lượng frame và đề xuất các biện pháp phòng cháy chữa cháy cho ngành sản xuất cơ khí

TÓM TẮT

Đặt vấn đề

Ngành sản xuất cơ khí giữ vai trò then chốt trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam, đồng thời thu hút số lượng lớn lao động. Tuy nhiên, đặc thù sản xuất với nhiều nguồn dễ cháy như thiết bị điện công suất lớn, hoạt động hàn cắt, sơn phủ, hóa chất và chai khí nén khiến nguy cơ cháy nổ tại các nhà máy cơ khí luôn ở mức cao. Cháy nổ không chỉ gây thiệt hại về tài sản, con người mà còn làm gián đoạn sản xuất. Do đó, việc nhận diện, đánh giá rủi ro cháy nổ và đề xuất các biện pháp phòng cháy chữa cháy (PCCC) phù hợp, hiệu quả là yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở sản xuất cơ khí.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành đánh giá rủi ro cháy nổ tại một cơ sở sản xuất cơ khí với 9 khu vực chức năng khác nhau. Phương pháp bán định lượng FRAME được sử dụng để nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro cháy nổ trên ba khía cạnh: công trình và tài sản, con người, và hoạt động sản xuất – kinh doanh. Dữ liệu phục vụ tính toán các hệ số rủi ro được thu thập thông qua quan sát thực tế, phỏng vấn và rà soát hồ sơ PCCC tại cơ sở.

Kết quả nghiên cứu

Kết quả đánh giá cho thấy phần lớn các khu vực như nhà văn phòng, nhà xe, khu xuất hàng và nhà bảo vệ có mức rủi ro cháy nổ thấp và chấp nhận được. Một số khu vực như chế tạo, phun bi, kho và sơn dậm có mức rủi ro cháy nổ trung bình, đặc biệt liên quan đến an toàn con người. Khu vực sơn có mức rủi ro cháy nổ cao nhất, vượt ngưỡng chấp nhận, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với tính mạng người lao động. Sau khi đề xuất và áp dụng các biện pháp kiểm soát PCCC, mức rủi ro cháy nổ tại tất cả các khu vực đều giảm xuống mức chấp nhận được, trong đó khu vực sơn giảm rõ rệt từ mức cao xuống mức thấp.

Kết luận

Nghiên cứu cho thấy phương pháp FRAME là công cụ hiệu quả trong việc đánh giá rủi ro cháy nổ tại nhà máy sản xuất cơ khí, giúp nhận diện rõ các khu vực nguy cơ cao và các hạn chế trong công tác PCCC. Việc triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa và ứng phó đã góp phần làm giảm đáng kể mức độ rủi ro cháy nổ, đặc biệt đối với nguy cơ ảnh hưởng đến con người. Tuy nhiên, để kiểm soát bền vững rủi ro cháy nổ, các cơ sở sản xuất cơ khí cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống PCCC và từng bước cải tiến công nghệ, quy trình sản xuất nhằm giảm thiểu rủi ro cháy nổ tiềm ẩn ngay từ nguồn phát sinh.

(Bài viết được đăng trên Tạp chí Hoạt động KHCN số 1,2&3-2021)