Đánh giá mối liên quan giữa tiếp xúc Dichloromethane nghề nghiệp và biến đổi COHb máu ở nhà máy sản xuất xe hơi tại Tp.Hồ Chí Minh, Việt Nam

TÓM TẮT

Đặt vấn đề

Dichloromethane (DCM) khi hấp thụ vào cơ thể sẽ được chuyển hóa một phần tại gan để tạo thành Carbon monoxide (CO). Chất này sau đó liên kết với Hemoglobin trong máu tạo thành Carboxyhemoglobin (COHb), làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu. Tại các nhà máy sản xuất ô tô ở TP. Hồ Chí Minh, DCM được dùng nhiều trong công đoạn làm sạch bề mặt. Nghiên cứu này nhằm định lượng mức độ phơi nhiễm DCM và đánh giá sự biến đổi nồng độ COHb máu, từ đó xác định xem COHb có thể dùng làm chỉ số giám sát sinh học tin cậy cho công nhân tiếp xúc với DCM hay không.

Phương pháp

Nghiên cứu thực hiện quan trắc môi trường và giám sát sinh học trên nhóm công nhân tiếp xúc trực tiếp tại xưởng sơn và xưởng lắp ráp. Nồng độ DCM trong không khí vùng thở được thu thập bằng ống than hoạt tính và phân tích qua hệ thống GC-MS. Đồng thời, mẫu máu của công nhân được lấy vào đầu ca và cuối ca làm việc để phân tích tỷ lệ % COHb bằng thiết bị đo đa bước sóng (Co-oximeter). Các yếu tố nhiễu như thói quen hút thuốc lá và tiếp xúc với CO từ khí thải động cơ cũng được kiểm soát chặt chẽ trong quá trình thống kê.

Kết quả

Phơi nhiễm môi trường: Nồng độ DCM trung bình trong không khí tại các vị trí làm việc dao động trong khoảng từ 12,4 mg/m³ đến 68,7 mg/m³, thấp hơn giới hạn cho phép của Bộ Y tế Việt Nam; Biến đổi sinh học: Có sự gia tăng đáng kể nồng độ COHb trong máu giữa thời điểm đầu ca và cuối ca ở nhóm tiếp xúc (mức tăng trung bình khoảng 1,2% – 2,5%), trong khi nhóm đối chứng không có sự thay đổi rõ rệt; Mối tương quan: Nghiên cứu tìm thấy mối liên quan thuận có ý nghĩa thống kê giữa nồng độ DCM môi trường và tỷ lệ COHb cuối ca làm việc. Đặc biệt, ở những vị trí có nồng độ DCM cao, chỉ số COHb của công nhân có xu hướng vượt ngưỡng 3,5% ngay cả khi họ không hút thuốc.

Kết luận

Kết quả nghiên cứu xác nhận quá trình chuyển hóa nội sinh từ DCM thành CO trong cơ thể công nhân ngành ô tô là có thực và rõ rệt. COHb là một chỉ số giám sát sinh học hữu ích để đánh giá rủi ro phơi nhiễm DCM. Bài báo kiến nghị các đơn vị y tế lao động tại TP. Hồ Chí Minh cần đưa xét nghiệm COHb vào danh mục khám sức khỏe định kỳ cho công nhân ngành ô tô và cơ khí. Đồng thời, nhà máy cần cải thiện hệ thống hút khí thải cục bộ để duy trì nồng độ DCM trong không khí ở mức thấp nhất có thể nhằm ngăn ngừa tình trạng thiếu oxy mô mãn tính do tích tụ COHb.

(Bài viết được đăng trên Tạp chí Hoạt động KHCN số 4,5&6-2022)