Hà Nội tăng cường bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động trong các công trình xây dựng
Trong đà phát triển kinh tế – xã hội bứt phá của Thủ đô Hà Nội, hàng ngàn công trường xây dựng lớn nhỏ đang đồng loạt sáng đèn, đóng góp tích cực vào diện mạo đô thị hiện đại. Tuy nhiên, lĩnh vực xây dựng luôn ẩn chứa nhiều nguy cơ tiềm ẩn về rủi ro và tai nạn lao động. Trước thực tế đó, thành phố Hà Nội đã và đang triển khai đồng bộ, quyết liệt hàng loạt giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ), hướng tới mục tiêu bảo vệ tính mạng, sức khỏe người lao động và xây dựng một môi trường lao động an toàn, phát triển bền vững.
Chủ động nhận diện rủi ro “từ sớm, từ xa”
Thủ đô Hà Nội hiện là trung tâm kinh tế sôi động với diện tích hơn 3.359 km², quy mô dân số gần 8,9 triệu người và lực lượng lao động dồi dào trên 4,21 triệu người. Với hơn 255.000 doanh nghiệp đang hoạt động cùng hàng nghìn dự án đầu tư hạ tầng, khu đô thị, nhà ở dân dụng và làng nghề, không gian sản xuất của Hà Nội vô cùng rộng lớn. Đi kèm với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng là áp lực khổng lồ đối với công tác quản lý an toàn lao động, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng. Đây nơi tập trung mật độ cao công nhân làm việc ở độ cao lớn, không gian hạn chế và tiếp xúc trực tiếp với hệ thống máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.
Đáng chú ý, lực lượng lao động phi chính thức trên địa bàn Hà Nội hiện chiếm tới 51,6% (tương đương gần 1,9 triệu người). Nhóm lao động này chủ yếu hoạt động tự do trong các công trình xây dựng nhà ở riêng lẻ, cải tạo dân dụng hoặc nhận thầu phụ theo hình thức thời vụ. Báo cáo khảo sát của Đoàn khảo sát Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tại Hà Nội đã chỉ ra rằng, lao động phi chính thức thường không có hợp đồng lao động ổn định, kỹ năng vận hành thiết bị an toàn chưa qua đào tạo bài bản và ý thức tự bảo vệ còn hạn chế.
Theo số liệu tổng hợp 6 tháng đầu năm 2026 của UBND thành phố Hà Nội, toàn thành phố ghi nhận 131 vụ tai nạn lao động làm 137 người bị nạn (trong đó có 41 người tử vong và 37 người bị thương nặng). Phân tích chuyên sâu cho thấy, ở khu vực có hợp đồng lao động xảy ra 88 vụ (27 người tử vong), trong khi khu vực không có hợp đồng lao động xảy ra 43 vụ (14 người tử vong). Dù tổng số người chết do tai nạn lao động đã giảm 04 người so với cùng kỳ năm 2025, dù đã phản ánh những nỗ lực đáng ghi nhận của các cấp, các ngành, nhưng tính chất phức tạp và nguy cơ xảy ra sự cố trên các công trình xây dựng vẫn đòi hỏi các giải pháp ứng phó quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm.
Ông Nguyễn Tây Nam, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Hà Nội cho biết: Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc phòng ngừa tai nạn lao động tại các khu vực nguy cơ cao, trong đó có việc bảo đảm ATVSLĐ trong các công trình xây dựng, thành phố Hà Nội đã triển khai Kế hoạch số 99/KH-UBND và ban hành Quyết định số 1077/QĐ-UBND thành lập các Đoàn kiểm tra liên ngành thành phố. Các đoàn kiểm tra đã tiến hành rà soát diện rộng đối với các doanh nghiệp, dự án hạ tầng, công trình cao tầng, chợ và trung tâm thương mại. Trọng tâm kiểm tra tập trung vào việc tuân thủ pháp luật ATVSLĐ, công tác phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, quản lý quy trình vận hành máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn và kiểm soát nguồn lửa, nguồn nhiệt trên công trường.
Công tác bảo đảm ATVSLĐ trong các công trình xây dựng luôn được thành phố Hà Nội chú trọng
Kết quả trong đợt cao điểm vừa qua, toàn thành phố đã thực hiện 445 cuộc kiểm tra tại 581 doanh nghiệp và công trình xây dựng. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng đã phát hiện 17 hành vi vi phạm hành chính, kịp thời ban hành 1.573 kiến nghị yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu khắc phục ngay các tồn tại về an toàn kỹ thuật. Sự kiên quyết trong công tác kiểm tra đã góp phần ngăn chặn kịp thời nhiều sự cố lao động tiềm ẩn, nâng cao trách nhiệm giải trình của chủ doanh nghiệp và các nhà thầu thi công.
“Bên cạnh công tác kiểm tra chuyên ngành, Hà Nội còn chú trọng phát huy vai trò kiểm soát tại chỗ thông qua mạng lưới an toàn vệ sinh viên. Kết quả, toàn thành phố đã tổ chức đào tạo, huấn luyện chuyên môn cho 1.013 an toàn vệ sinh viên. Lực lượng nòng cốt này đã trực tiếp bám sát hiện trường công trường, chủ động rà soát và phát hiện, kiến nghị xử lý 1.043 nguy cơ mất an toàn tại nơi làm việc, đề xuất hàng trăm giải pháp cải thiện điều kiện lao động thực tế” – Phó Giám đốc Nguyễn Tây Nam trao đổi.
Sự phối hợp giữa Sở Nội vụ, Sở Y tế, Công an thành phố và Liên đoàn Lao động thành phố thường xuyên được đẩy mạnh. Công an Thành phố đã tổ chức huấn luyện sơ cấp cứu cho hơn 345.000 lượt người, tập huấn phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ cho 345.061 lượt người và phát thanh hàng chục tin cảnh báo sự cố tại các công trình có nguy cơ cao. Đồng thời, Sở Y tế Hà Nội cũng đã thực hiện hàng trăm đợt quan trắc môi trường lao động, đôn đốc doanh nghiệp đầu tư các giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế tối đa các yếu tố độc hại tác động đến sức khỏe công nhân.
Đưa kiến thức an toàn đến từng công nhân trên công trường
Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của thành phố Hà Nội trong việc thực hiện chủ đề Tháng hành động ATVSLĐ: “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác ATVSLĐ trong kỷ nguyên số”. Xác định công nghệ là chìa khóa để thay đổi nhận thức, các cơ quan chức năng đã chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống Zalo OA, Fanpage và các nền tảng mạng xã hội để lan tỏa thông điệp an toàn đến từng nhóm lao động.
Đặc biệt, hơn 2.000 sản phẩm truyền thông số dạng infographic, video ngắn sinh động về quy trình an toàn thi công trên cao, an toàn điện, an toàn giàn giáo… đã được sản xuất và lan tỏa rộng rãi, thu hút trên 312.600 lượt tiếp cận. Hệ thống truyền thông trực quan cũng được phủ kín với 1.127 băng rôn, pa-nô cỡ lớn tại các cửa ngõ, cụm công nghiệp, tuyến đường chính và màn hình LED trên 1.200 xe buýt đô thị.
Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Tây Nam chia sẻ: Đổi mới truyền thông không chỉ là thay đổi hình thức thể hiện, mà là đưa kiến thức an toàn tiếp cận trực tiếp, nhanh nhất đến từng công nhân trên công trường, nhất là lao động phi chính thức – những người ít có cơ hội tiếp cận tài liệu huấn luyện chính thống.
Không chỉ dừng lại ở các chiến dịch truyền thông đại chúng, công tác đào tạo kỹ năng thực hành đã đạt được những kết quả ấn tượng. Các cơ quan, đơn vị chức năng đã phối hợp với doanh nghiệp tổ chức 340 lớp tập huấn cho hơn 377.000 lượt người. Trong đó, tập trung huấn luyện chuyên sâu cho 7.362 người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn (nhóm 3) và 13.116 công nhân lao động trực tiếp (nhóm 4). Ngoài ra, thành phố cũng đã dành nguồn lực tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng ATVSLĐ miễn phí cho 1.863 lao động tự do thuộc khu vực không có hợp đồng lao động, giúp họ tự trang bị “lá chắn” bảo vệ bản thân trước các nguy cơ tai nạn tại các công trình xây dựng nhỏ lẻ.
Phải khẳng định rằng, công tác đảm bảo ATVSLĐ trên các công trình xây dựng không chỉ là trách nhiệm pháp lý của người sử dụng lao động, mà còn là giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện sự chăm lo của Đảng, Nhà nước và chính quyền thành phố Hà Nội đối với lực lượng lao động. Những kết quả đạt được trong đợt cao điểm năm 2026 là tiền đề quan trọng để Hà Nội tiếp tục siết chặt kỷ cương, đổi mới phương thức quản lý và lan tỏa văn hóa an toàn lao động rộng khắp. Khi mỗi công trường xây dựng đều trở thành một “vành đai an toàn”, Thủ đô Hà Nội sẽ ngày càng phát triển hiện đại, văn minh và bền vững./.
Nghĩa Dân
