Nghệ An tăng cường thực hiện chính sách bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp

Thời gian qua, tỉnh Nghệ An đã tăng cường thực hiện chính sách bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) thông qua việc mở rộng diện bao phủ bảo hiểm, đẩy mạnh quản lý an toàn lao động và nâng cao công tác phòng ngừa rủi ro tại doanh nghiệp. Những giải pháp này góp phần bảo đảm tốt hơn quyền lợi và điều kiện làm việc an toàn cho người lao động.

Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An, tính đến cuối năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 14 vụ TNLĐ với 19 người bị nạn, trong đó có 11 người tử vong, 3 người bị thương nặng và 5 người bị thương nhẹ. So với cùng kỳ năm 2024, số vụ TNLĐ tăng 1 vụ, số người bị nạn tăng 6 người và số người tử vong tăng 4 người.

Bảo đảm an toàn lao động luôn được đặt lên hàng đầu đối với người lao động.

Phân tích nguyên nhân cho thấy các vụ TNLĐ xảy ra chủ yếu xuất phát từ cả phía người sử dụng lao động và người lao động. Về phía người sử dụng lao động, nhiều đơn vị chưa tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) đầy đủ cho người lao động, chưa quan tâm đầu tư máy móc, thiết bị bảo đảm an toàn, đồng thời công tác kiểm tra, giám sát trong quá trình làm việc còn thiếu thường xuyên. Trong khi đó, ở phía người lao động, vẫn còn tình trạng chủ quan, thiếu ý thức phòng ngừa rủi ro, vi phạm nội quy và quy trình làm việc an toàn.

Bên cạnh các nguyên nhân trực tiếp nêu trên, một số yếu tố khách quan cũng tác động đến tình hình TNLĐ trên địa bàn. Cụ thể, phần lớn doanh nghiệp tại Nghệ An có quy mô nhỏ, khả năng đầu tư máy móc, thiết bị và công nghệ bảo đảm an toàn lao động còn hạn chế, chưa đáp ứng kịp yêu cầu thực tiễn. Ngoài ra, sau khi thực hiện sắp xếp lại bộ máy tổ chức của các cơ quan nhà nước, chức năng và nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra trong lĩnh vực ATVSLĐ và điều tra TNLĐ có những điều chỉnh nhất định, khiến công tác quản lý ở một số thời điểm xuất hiện khoảng trống.

Tuy nhiên, công tác phòng ngừa BNN trên địa bàn tỉnh ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Trong năm 2025, ngành Y tế Nghệ An đã tổ chức khám phát hiện BNN tại 81 lượt cơ sở, với hơn 21.150 lượt người lao động được khám. So với cùng kỳ năm 2024, số cơ sở được khám tăng 189% và số người lao động được khám tăng 334%, vượt mục tiêu đề ra là tăng ít nhất 5% mỗi năm.

Đáng chú ý, qua hoạt động khám sàng lọc không phát hiện trường hợp nào được chẩn đoán mắc BNN mới. Cùng với đó, 45 cơ sở sản xuất đã thực hiện quan trắc môi trường lao động với tổng số 9.150 mẫu vật lý và hóa học, tăng 9,8% so với năm 2024, góp phần kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp.

Song song với công tác phòng ngừa rủi ro lao động, việc quản lý và sử dụng quỹ bảo hiểm TNLĐ-BNN trên địa bàn tỉnh cũng đạt được nhiều kết quả tích cực. Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 325.569 người tham gia bảo hiểm TNLĐ-BNN, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm 2024. Tổng số thu của quỹ đạt gần 102 tỷ đồng, tăng 28,9% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy phạm vi bao phủ của chính sách bảo hiểm ngày càng được mở rộng, qua đó góp phần bảo đảm tốt hơn quyền lợi cho người lao động.

Từ nguồn quỹ này, cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh đã giải quyết chế độ TNLĐ-BNN cho 233 lượt người với tổng số tiền chi trả khoảng 4,4 tỷ đồng; đồng thời quản lý và chi trả trợ cấp cho 2.572 lượt người với tổng số tiền gần 41 tỷ đồng. Việc quản lý và sử dụng quỹ được thực hiện đúng quy định của pháp luật, bảo đảm người lao động bị TNLĐ hoặc mắc bệnh nghề nghiệp được điều trị, phục hồi chức năng và hưởng đầy đủ quyền lợi theo quy định.

Bên cạnh đó, công tác quản lý máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động tiếp tục được chú trọng. Trong năm 2025, cơ quan chức năng đã thụ lý và xác nhận quản lý đối với 181 tổ chức đang sử dụng hơn 1.650 máy, thiết bị thuộc diện quản lý nghiêm ngặt về an toàn lao động. Toàn bộ các thiết bị này đều được kiểm định và khai báo theo đúng quy định, góp phần kiểm soát nguy cơ tai nạn từ nguồn máy móc, thiết bị ngay từ đầu. Một nội dung quan trọng khác gắn với phòng ngừa BNN và giảm gánh nặng cho quỹ bảo hiểm là công tác chăm sóc sức khỏe người lao động. Tính đến hết năm 2025, đã có 277 lượt đơn vị với 80.559 lượt người lao động được khám sức khỏe định kỳ và khám trước khi bố trí làm việc.

Trong năm 2026, tỉnh Nghệ An đặt mục tiêu giảm ít nhất 4% tỷ lệ TNLĐ chết người so với năm 2025. Đồng thời, tỉnh phấn đấu mỗi năm tăng thêm ít nhất 5% số người lao động làm việc trong môi trường có yếu tố nguy cơ được khám phát hiện BNN; tăng ít nhất 5% số cơ sở phát sinh yếu tố có hại được quan trắc môi trường lao động. Đối với lĩnh vực bảo hiểm, mục tiêu đặt ra là tăng thêm 3% số người tham gia bảo hiểm TNLĐ-BNN. Bên cạnh đó, 100% các vụ TNLĐ chết người phải được khai báo, điều tra và xử lý theo đúng quy định; toàn bộ người lao động đã được xác nhận bị TNLĐ-BNN phải được bồi thường, trợ cấp, điều trị và phục hồi chức năng lao động đầy đủ.

Để đạt được các mục tiêu này, tỉnh xác định một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm. Trước hết là tăng cường thanh tra, kiểm tra liên ngành đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật về ATVSLĐ, đặc biệt tại các doanh nghiệp hoạt động trong những lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ như khai thác và chế biến khoáng sản, xây dựng, sản xuất và sử dụng điện, hóa chất, logistics hoặc làm việc trong không gian hạn chế. Đồng thời, các tổ chức và cá nhân vi phạm để xảy ra TNLĐ-BNN nghiêm trọng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Tỉnh Nghệ An cũng chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước trong lĩnh vực ATVSLĐ, thông qua hoạt động đào tạo và tập huấn chuyên môn cho cán bộ, công chức của các sở, ngành và địa phương. Cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh cũng được giao nhiệm vụ đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn việc đóng, nộp và giải quyết các chế độ bảo hiểm TNLĐ-BNN; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để quản lý và sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm.

Đối với các doanh nghiệp, Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về ATVSLĐ, bao gồm tổ chức huấn luyện nhận diện nguy cơ và đánh giá rủi ro cho người lao động; khám sức khỏe trước khi bố trí công việc và khám sức khỏe định kỳ; quan trắc môi trường lao động thường xuyên; tự kiểm tra và rà soát các vị trí sản xuất nhằm loại trừ yếu tố nguy hiểm; thực hiện đầy đủ việc khai báo, điều tra và thống kê, báo cáo về TNLĐ và BNN theo quy định./.

Tố Uyên