Chủ động phòng ngừa, giảm thiểu tai nạn lao động trong khai khoáng: Điểm sáng từ Công ty Cổ phần Khoáng sản Việt Thắng

Khai thác khoáng sản là lĩnh vực sản xuất tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy hiểm, từ sạt lở đất đá, đá văng, đá lăn, sự cố máy móc, thiết bị đến bụi, tiếng ồn và độ rung. Vì vậy, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động không chỉ là yêu cầu bắt buộc về pháp luật mà còn là yếu tố quyết định sự ổn định và phát triển bền vững của doanh nghiệp. Tại Thái Nguyên, Công ty Cổ phần Khoáng sản Việt Thắng là một trong những đơn vị đang cho thấy hiệu quả của cách làm lấy phòng ngừa làm trọng tâm, chủ động kiểm soát nguy cơ ngay từ nơi làm việc.

Hoạt động khai thác, chế biến đá tại Công ty được tổ chức gắn với yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các nguy cơ mất an toàn, vệ sinh lao động.

Nhận diện sớm nguy cơ để phòng ngừa tai nạn

Công ty Cổ phần Khoáng sản Việt Thắng có trụ sở chính tại Tổ 9A và chi nhánh tại Tổ 6B (phường Bắc Kạn, tỉnh Thái Nguyên). Ngành nghề sản xuất kinh doanh là khai thác, chế biến và sản xuất đá vật liệu xây dựng.

Trong khai thác và chế biến đá vật liệu xây dựng, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Người lao động thường xuyên làm việc với máy xúc, xe lu, trạm nghiền sàng, hệ thống khí nén, đồng thời phải thực hiện các công việc liên quan đến khai thác theo tầng, bốc xúc, vận chuyển và chế biến đá. Cùng với các yếu tố nguy hiểm trực tiếp, môi trường lao động còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe do bụi, tiếng ồn và độ rung.

Nhận thức rõ đặc thù này, Công ty Cổ phần Khoáng sản Việt Thắng xác định phòng ngừa phải được thực hiện trước khi sự cố xảy ra. Đây cũng là điểm quan trọng trong cách tiếp cận về an toàn lao động của doanh nghiệp: thay vì chỉ tập trung xử lý hậu quả, các nguy cơ được nhận diện, đánh giá và kiểm soát ngay từ quá trình tổ chức sản xuất.

Tính đến cuối năm 2025, Công ty có 29 lao động, trong đó 17 người thường xuyên làm việc trong điều kiện nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Đây là nhóm lao động cần được quan tâm đặc biệt trong công tác huấn luyện, trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân và chăm sóc sức khỏe.

Một trong những giải pháp được Công ty chú trọng là kiểm soát an toàn đối với máy móc, thiết bị. Toàn bộ 5 loại máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, gồm máy xúc, xe lu, trạm nghiền sàng đá, bình nén khí và hệ thống chống sét mỏ, đều được kiểm định kỹ thuật an toàn và khai báo đầy đủ trước khi đưa vào vận hành.

Việc kiểm định không đơn thuần nhằm hoàn thiện hồ sơ pháp lý mà được xem là một lớp kiểm soát rủi ro quan trọng. Thiết bị phải được bảo đảm tình trạng kỹ thuật, được vận hành đúng quy trình và kiểm tra thường xuyên nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh sự cố trong quá trình sản xuất.

Cùng với kiểm soát thiết bị, Công ty đặc biệt coi trọng yếu tố con người. Người lao động được huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động theo từng nhóm đối tượng và tính chất công việc. 100% cán bộ quản lý thuộc Nhóm 1, người làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn thuộc Nhóm 3 và lao động thuộc Nhóm 4 tại trụ sở, chi nhánh được đào tạo theo quy định.

Qua huấn luyện, người lao động không chỉ được trang bị kiến thức về quy trình vận hành mà còn nâng cao khả năng nhận diện những tình huống có thể gây mất an toàn. Đây chính là một trong những “hàng rào” đầu tiên giúp ngăn ngừa tai nạn từ cơ sở.

Kết quả cho thấy hiệu quả của phương thức phòng ngừa này. Trong năm 2025, Công ty không để xảy ra tai nạn lao động và không phát sinh trường hợp mắc bệnh nghề nghiệp mới. Đằng sau kết quả đó là cả quá trình kiểm soát rủi ro được thực hiện thường xuyên, từ thiết bị, quy trình sản xuất đến người lao động và môi trường làm việc.

Đầu tư cho an toàn là đầu tư cho phát triển bền vững

Phòng ngừa tai nạn lao động không thể chỉ dựa vào ý thức của người lao động. Để các biện pháp an toàn đi vào thực chất, doanh nghiệp phải dành nguồn lực phù hợp cho công tác này.

Năm 2025, Công ty Cổ phần Khoáng sản Việt Thắng dành tổng cộng 210,3 triệu đồng cho công tác an toàn, vệ sinh lao động, tập trung cho các hoạt động như: trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân, bồi dưỡng bằng hiện vật cho người làm việc trong điều kiện có yếu tố nguy hiểm, có hại đến khám sức khỏe và quan trắc môi trường lao động.

Đối với môi trường khai thác đá, kiểm soát bụi là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Bụi phát sinh trong quá trình khoan, nghiền, sàng, bốc xúc và vận chuyển nếu không được kiểm soát có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người lao động. Vì vậy, Công ty duy trì các giải pháp kỹ thuật như phun sương dập bụi tại trạm nghiền, tưới nước trên các tuyến đường vận chuyển và tổ chức quan trắc môi trường lao động.

Điều đáng ghi nhận trong cách làm của Việt Thắng là công tác an toàn không dừng ở mục tiêu “không để xảy ra tai nạn”, mà được đặt trong một chuỗi giải pháp liên tục: nhận diện nguy cơ, kiểm soát thiết bị, huấn luyện người lao động, trang bị bảo hộ, kiểm soát môi trường và chăm sóc sức khỏe. Mỗi biện pháp đều góp phần tạo thêm một lớp bảo vệ, từ đó giảm khả năng xảy ra sự cố cũng như hạn chế mức độ ảnh hưởng nếu rủi ro xuất hiện.

Bước sang năm 2026, Công ty tiếp tục duy trì phương thức quản trị này, với mục tiêu đặt ra là không để xảy ra tai nạn lao động chết người, tai nạn lao động nặng; bảo đảm người lao động được khám sức khỏe định kỳ; tiếp tục kiểm định 100% máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.

Công tác phòng ngừa cũng được cụ thể hóa bằng lịch thực hiện các nhiệm vụ trong năm. Khám sức khỏe, quan trắc môi trường, cấp phát phương tiện bảo vệ cá nhân được bố trí theo kế hoạch; công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được tăng cường thông qua diễn tập thực binh với sự phối hợp của lực lượng chức năng.

Đối với hoạt động khai thác, các nguy cơ liên quan đến nổ mìn, sạt lở, bốc xúc và vận chuyển tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ. Việc xác định bán kính an toàn, giám sát góc dốc sườn tầng và tuân thủ quy trình trong từng công đoạn là những yêu cầu không thể xem nhẹ.

Từ thực tiễn của Công ty Cổ phần Khoáng sản Việt Thắng có thể thấy, phòng ngừa tai nạn lao động trong ngành khai khoáng phải bắt đầu từ việc nhận diện đúng nguy cơ và đầu tư đúng vào những “điểm dễ tổn thương” của quá trình sản xuất. Khi doanh nghiệp coi an toàn là một bộ phận không tách rời của hoạt động sản xuất, người lao động được trang bị đầy đủ kiến thức, phương tiện và điều kiện làm việc an toàn, nguy cơ tai nạn và bệnh nghề nghiệp sẽ từng bước được kiểm soát.

Mục tiêu cuối cùng của công tác an toàn, vệ sinh lao động không chỉ là những con số về số vụ tai nạn bằng không, mà quan trọng hơn là xây dựng một môi trường làm việc trong đó mỗi người lao động có thể trở về nhà an toàn sau mỗi ngày làm việc. Với ngành khai khoáng – nơi luôn tồn tại những nguy cơ đặc thù – cách tiếp cận chủ động phòng ngừa, kiểm soát rủi ro và đầu tư cho sức khỏe người lao động của Việt Thắng là kinh nghiệm có giá trị, góp phần hướng tới sản xuất an toàn, ổn định và phát triển bền vững./.

Mai Trang