Doanh nghiệp cần chủ động lập kế hoạch phòng tránh bệnh do nhiệt mùa nắng nóng tại nơi làm việc

Thứ Ba, 11/08/2026, 08:51 Sáng

Trong bối cảnh các đợt nắng nóng cực đoan ngày càng xuất hiện với mật độ dày đặc, an toàn sức khỏe cho lực lượng lao động làm việc trực tiếp ngoài trời đang trở thành thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp. Việc cung cấp nước sạch hay bố trí khu vực nghỉ ngơi tạm thời tuy cần thiết nhưng chưa đủ để bảo vệ người lao động. Để ngăn ngừa hiệu quả rủi ro mắc các bệnh do nhiệt, doanh nghiệp cần chuẩn bị kế hoạch toàn diện trước khi nhiệt độ môi trường tăng cao.

Nguồn nguy cơ không chỉ đến từ nhiệt độ môi trường

Trên các công trường xây dựng hay trong những cơ sở sản xuất công nghiệp nặng, nguy cơ phơi nhiễm nhiệt là mối đe dọa thường trực đối với sức khỏe người lao động. Người lao động dễ bị bệnh do nhiệt khi cơ thể vừa tự nóng lên do làm việc nặng nhọc, vừa phải chịu đựng thời tiết nắng nóng gay gắt bên ngoài mà không thể tự làm mát.

Đáng chú ý, rủi ro này không đơn thuần phụ thuộc vào thời tiết. Thực tế vận hành cho thấy sự cộng hưởng từ nhiều yếu tố nguy hiểm như: cường độ làm việc nặng nhọc, trang phục bảo hộ dày không thoát mồ hôi, độ ẩm không khí cao và bức xạ nhiệt từ các bề mặt kim loại hay bê tông… Ngay cả Cơ quan Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Hoa Kỳ (OSHA) cũng nhận thấy rằng, việc chỉ tuân thủ quy định thôi là chưa đủ để ngăn ngừa bệnh do nhiệt, mà sự an toàn phải phụ thuộc vào năng lực quản trị rủi ro chủ động của từng đơn vị sử dụng lao động.

Quá trình thích nghi khí hậu: Mắt xích quan trọng thường bị bỏ ngỏ

Các số liệu từ thống kê an toàn lao động quốc tế chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: phần lớn các trường hợp sự cố sức khỏe nghiêm trọng do nhiệt xảy ra ngay trong những ngày đầu công nhân mới nhận việc hoặc vừa quay lại làm việc sau kỳ nghỉ. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ việc cơ thể chưa có đủ thời gian để hình thành phản ứng thích nghi sinh lý với môi trường nhiệt độ cao.

Theo khuyến cáo chuẩn quốc tế từ các tổ chức an toàn lao động, doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình thích nghi khí hậu kéo dài từ 7 đến 14 ngày. Việc tăng dần thời lượng làm việc trong môi trường nóng giúp hệ tuần hoàn và cơ chế điều hòa thân nhiệt của người lao động thích ứng bền vững, giảm thiểu tối đa nguy cơ quá tải nhiệt đột ngột.

Chiến lược bù nước cần thực hiện trước khi bước vào ca làm việc

Một sai lầm phổ biến trong công tác quản lý an toàn lao động là chỉ chú trọng việc nhắc nhở người lao động uống nước trong lúc làm việc. Trên thực tế, nếu người lao động bước vào ca trực khi cơ thể đã mất nước từ trước do sinh hoạt hoặc nghỉ ngơi không hợp lý, các biện pháp bổ sung nước tại chỗ sẽ giảm đáng kể hiệu quả.

Tình trạng thiếu hụt nước âm thầm làm gia tăng áp lực lên hệ tim mạch, suy giảm khả năng tập trung và gia tăng tỷ lệ tai nạn lao động. Một quy trình bù nước khoa học đòi hỏi sự chuẩn bị ngay từ trước ca làm việc, duy trì lượng nước vừa đủ theo chu kỳ ngắn và bổ sung kịp thời các chất điện giải đối với các công việc đòi hỏi thể lực cao.

Điều phối ca kíp hợp lý và nâng cao ý thức tự bảo vệ

Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, việc sắp xếp lịch làm việc linh hoạt được đánh giá là biện pháp hành chính hữu hiệu giúp giảm gánh nặng nhiệt. Các đơn vị vận hành được khuyến nghị chủ động bố trí các hạng mục công việc nặng nhọc vào khung giờ thời tiết mát mẻ trong ngày, đồng thời tăng cường luân chuyển nhân sự để giảm thời gian phơi nhiễm liên tục của từng cá nhân.

Đồng thời, yếu tố thể trạng cá nhân của người lao động giữ vai trò then chốt. Khả năng chịu nhiệt của mỗi người bị ảnh hưởng đáng kể bởi các yếu tố như: tình trạng thiếu ngủ, mệt mỏi hay sức khỏe không đảm bảo trước ca làm việc, tiền sử bệnh lý nền, và việc đang sử dụng một số loại thuốc chữa bệnh làm giảm khả năng điều hòa thân nhiệt. Do đó, việc đẩy mạnh truyền thông giáo dục sức khỏe, hướng dẫn người lao động duy trì chế độ nghỉ ngơi hợp lý và chủ động nhận biết các dấu hiệu suy nhược do nhiệt (như hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn) sẽ tạo nên hàng rào bảo vệ vững chắc tại cơ sở.

Chuyển dịch tư duy quản trị an toàn lao động

Để hướng tới chuẩn mực an toàn bền vững, các doanh nghiệp cần thay đổi phương thức tiếp cận: chuyển từ việc ứng phó bị động sang xây dựng hệ thống quản lý rủi ro nhiệt có tính dự báo. Việc thể chế hóa các quy trình giám sát sự thích nghi, chủ động đo đạc chỉ số nhiệt môi trường thực tế và gắn trách nhiệm rõ ràng cho đội ngũ quản lý hiện trường chính là chìa khóa giúp doanh nghiệp vừa đảm bảo năng suất, vừa bảo vệ tối đa nguồn nhân lực.

Tài liệu tham khảo: