ILO và EU khởi động dự án nâng cao an toàn lao động tại Bắc Macedonia

Ngày 11/11, tại Skopje, Bắc Macedonia, Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) phối hợp với Liên minh Châu Âu (EU) đã chính thức khởi động dự án “Hướng tới một môi trường làm việc an toàn và lành mạnh tại Bắc Macedonia”. Dự án kéo dài ba năm, tập trung vào phòng ngừa, nhằm tăng cường hệ thống an toàn và sức khỏe tại nơi làm việc, giảm thiểu tai nạn và bệnh nghề nghiệp thông qua cải cách toàn diện và nâng cao năng lực.

Sự kiện ra mắt dự án “Hướng tới môi trường làm việc an toàn và lành mạnh tại Bắc Macedonia” vào ngày 11 tháng 11 năm 2025 tại Skopje.

Dự án được các tổ chức người lao động, người sử dụng lao động và chính phủ Bắc Macedonia ủng hộ, với các mục tiêu chính gồm: phát triển chính sách và chiến lược quốc gia về an toàn và sức khỏe nghề nghiệp giai đoạn 2026–2030; điều chỉnh pháp luật quốc gia phù hợp với các tiêu chuẩn lao động quốc tế và chỉ thị EU; hiện đại hóa hệ thống thanh tra lao động; thiết lập nền tảng số quốc gia về an toàn và sức khỏe tại nơi làm việc.

Theo thống kê toàn cầu, mỗi năm có khoảng 2,9 triệu công nhân tử vong do tai nạn liên quan đến công việc, trong khi hơn 400 triệu người khác bị thương, gây thiệt hại ước tính tương đương 4% GDP toàn cầu. Tại EU, thiệt hại hàng năm ước tính khoảng 460 tỷ euro. Áp dụng tỷ lệ này cho Bắc Macedonia, tai nạn lao động có thể khiến nền kinh tế quốc gia mất từ 500 đến 600 triệu euro mỗi năm.

Trong năm 2023, Thanh tra Lao động Nhà nước Bắc Macedonia đã tiến hành hơn 22.000 cuộc thanh tra, phát hiện vi phạm trong gần một nửa số trường hợp. Điều này cho thấy giám sát đã được tăng cường, nhưng cũng nhấn mạnh nhu cầu nâng cao năng lực thể chế và cải thiện tuân thủ pháp luật.

Bắc Macedonia, hiện là ứng cử viên gia nhập EU, đã đạt được một số tiến bộ trong việc điều chỉnh quy định phù hợp với chỉ thị EU về an toàn và sức khỏe tại nơi làm việc, nhưng vẫn còn khoảng trống cần khắc phục. Dự án ILO sẽ hỗ trợ:

• Phát triển chính sách và chiến lược quốc gia về an toàn và sức khỏe nghề nghiệp giai đoạn 2026–2030.
• Hoàn thiện khung pháp lý quốc gia theo các công ước ILO và chỉ thị EU.
• Hiện đại hóa công tác thanh tra lao động thông qua đào tạo, công cụ số và hệ thống quản lý hồ sơ mới.
• Thiết lập nền tảng số quốc gia phục vụ báo cáo và phân tích tai nạn, bệnh nghề nghiệp tại nơi làm việc.
• Hỗ trợ các tổ chức người lao động và người sử dụng lao động thông qua đào tạo, tài liệu hướng dẫn và các hoạt động nâng cao năng lực phù hợp.
• Thúc đẩy giáo dục an toàn và sức khỏe nghề nghiệp tại các trường học và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Đến năm 2028, dự án hướng tới xây dựng một chiến lược quốc gia được triển khai đầy đủ, hệ thống thanh tra hiện đại, nền tảng dữ liệu theo thời gian thực và văn hóa phòng ngừa mạnh mẽ tại nơi làm việc và các cơ sở giáo dục.

Phó Thủ tướng Bắc Macedonia, ông Ljupcho Dimovski, nhấn mạnh: “Bảo vệ tính mạng và sức khỏe của mỗi công nhân là nghĩa vụ của mọi quốc gia hiện đại và là ưu tiên hàng đầu của chính phủ chúng tôi. Dự án này khởi động quá trình chuyển đổi hệ thống, đảm bảo mọi công nhân làm việc trong điều kiện bảo vệ sức khỏe và tính mạng. Chúng tôi trân trọng cảm ơn Liên minh Châu Âu và ILO, những đối tác lâu dài trong sứ mệnh này.”

Ông Alexandru Albu, Cố vấn của Phái đoàn EU tại Bắc Macedonia, chia sẻ: “Điều kiện làm việc an toàn và lành mạnh không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là một giá trị cốt lõi của châu Âu. Dự án sẽ giúp Bắc Macedonia điều chỉnh khung pháp lý phù hợp với chỉ thị EU, số hóa quy trình thanh tra, và xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia để quản lý rủi ro dựa trên bằng chứng.”

Bà Claire Harasty, Giám đốc Văn phòng ILO khu vực Trung và Đông Âu, nhấn mạnh sự hợp tác và mục tiêu phòng ngừa: “Dự án là nỗ lực chung của ILO, Chính phủ Bắc Macedonia và các đối tác xã hội, với sự hỗ trợ từ EU. Mục tiêu là cải thiện điều kiện làm việc, làm cho chúng an toàn hơn, lành mạnh hơn và công bằng hơn.”

Tại lễ khởi động, đại diện Thanh tra Lao động Nhà nước, Hội đồng Quốc gia về An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp, công đoàn và các tổ chức người sử dụng lao động tái khẳng định cam kết cải thiện điều kiện làm việc thông qua đối thoại xã hội hiệu quả và trách nhiệm chung.

Dịch và biên tập: Xuân Đài