Mở rộng hợp tác quốc tế trong an toàn, vệ sinh lao động: Định hướng phát triển của Viện Khoa học An toàn và Vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số

1. Bối cảnh

Trong những năm qua, Việt Nam đã đẩy mạnh hội nhập quốc tế trong lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) thông qua việc tiếp cận và vận dụng các tiêu chuẩn, công ước quốc tế; thúc đẩy xây dựng văn hóa an toàn tại nơi làm việc; đồng thời nâng cao chất lượng các dịch vụ khoa học và công nghệ trong lĩnh vực ATVSLĐ. Đây cũng là một trong những điều kiện quan trọng giúp Việt Nam thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế và các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, hướng tới phát triển kinh tế – xã hội bền vững.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, hợp tác quốc tế (HTQT) không chỉ là kênh trao đổi kinh nghiệm mà còn trở thành động lực quan trọng để nâng cao năng lực nghiên cứu, tiếp cận công nghệ tiên tiến và mở rộng mạng lưới chuyên môn trong lĩnh vực ATVSLĐ.

Giai đoạn 2021–2025, hoạt động hợp tác quốc tế của Viện Khoa học An toàn và Vệ sinh lao động đã có nhiều chuyển biến tích cực. Viện tích cực tham gia các hội nghị, hội thảo và diễn đàn quốc tế do các tổ chức như ILO, APOSHO và ICOH tổ chức; đồng thời duy trì quan hệ hợp tác với nhiều đối tác truyền thống, đặc biệt là Cơ quan An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp Hàn Quốc (KOSHA). Các chương trình trao đổi chuyên gia, nghiên cứu chung, tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật đã góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, tăng cường kết nối quốc tế và từng bước khẳng định vai trò của Viện trong mạng lưới ATVSLĐ khu vực.

Những kết quả đạt được trong giai đoạn vừa qua là nền tảng quan trọng để Viện tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế theo hướng thực chất, chuyên sâu và gắn với yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới.

2. Thuận lợi và thách thức

Việc ban hành các chính sách mới về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hoạt động hợp tác quốc tế. Các cơ chế mới cho phép các tổ chức nghiên cứu chủ động hơn trong việc xây dựng quan hệ đối tác, tham gia các dự án nghiên cứu chung, tiếp nhận công nghệ tiên tiến và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Đối với Viện Khoa học An toàn và Vệ sinh lao động, đây là cơ hội để mở rộng mạng lưới hợp tác, tiếp cận các thành tựu khoa học mới và tăng cường sự hiện diện trong các diễn đàn chuyên môn quốc tế. Sự phát triển của công nghệ số cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động trao đổi học thuật, đào tạo và nghiên cứu xuyên biên giới với chi phí hợp lý hơn trước.

Tuy nhiên, bối cảnh mới cũng đặt ra nhiều thách thức. Những thay đổi nhanh chóng của công nghệ, sự xuất hiện của các rủi ro nghề nghiệp mới và yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn nghiên cứu đòi hỏi các hoạt động hợp tác quốc tế phải có định hướng rõ ràng và chiều sâu hơn. Bên cạnh đó, nguồn kinh phí dành cho hợp tác quốc tế còn hạn chế, trong khi yêu cầu về năng lực ngoại ngữ, kỹ năng nghiên cứu, quản lý dự án và khả năng làm việc trong môi trường quốc tế đối với đội ngũ cán bộ ngày càng cao.

Để tận dụng hiệu quả các cơ hội và vượt qua thách thức, việc xây dựng chiến lược hợp tác quốc tế dài hạn, phù hợp với định hướng phát triển của Viện là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn tới.

3. Mục tiêu hợp tác quốc tế giai đoạn 2026–2030

Trong giai đoạn 2026–2030, Viện Khoa học An toàn và Vệ sinh lao động xác định hợp tác quốc tế là một trong những động lực quan trọng nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực ATVSLĐ.

Trước hết, Viện hướng tới mở rộng và nâng cao chất lượng mạng lưới đối tác quốc tế trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi và phù hợp với thế mạnh chuyên môn của từng bên. Song song với việc củng cố quan hệ với các đối tác truyền thống, Viện sẽ chủ động tìm kiếm các đối tác mới có tiềm năng hợp tác trong nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ.

Bên cạnh đó, Viện sẽ nâng cao tính chủ động, hiệu quả và chiều sâu hợp tác. Chuyển mạnh từ mô hình hợp tác chủ yếu mang tính tiếp nhận kinh nghiệm sang hợp tác đồng nghiên cứu, đồng phát triển và chia sẻ kết quả. Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm sức khỏe nghề nghiệp, phòng ngừa các rủi ro mới nổi, quan trắc môi trường lao động thông minh và ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong quản lý ATVSLĐ.

Một mục tiêu quan trọng khác là tăng cường tiếp nhận, làm chủ và nội địa hóa các công nghệ tiên tiến thông qua các chương trình hợp tác quốc tế, phục vụ hiệu quả cho hoạt động nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp.

Đồng thời, Viện tiếp tục nâng cao vị thế khoa học thông qua công bố quốc tế, trao đổi học thuật và tham gia các mạng lưới chuyên môn uy tín trong khu vực và trên thế giới.

4. Một số giải pháp và nhiệm vụ trọng tâm

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Viện xác định một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới.

Trước hết, tiếp tục tăng cường kết nối và tham gia hiệu quả vào các tổ chức, mạng lưới quốc tế về ATVSLĐ như APOSHO, ASEAN-OSHNET, ISSA và các diễn đàn chuyên ngành liên quan. Việc duy trì và mở rộng các mối quan hệ hợp tác sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm và triển khai các chương trình hợp tác chuyên sâu.

Cùng với đó, Viện sẽ đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ với các tổ chức quốc tế có uy tín. Trọng tâm là xây dựng các đề tài và dự án nghiên cứu chung trong các lĩnh vực như sức khỏe nghề nghiệp, rủi ro nghề nghiệp mới nổi, quan trắc môi trường lao động thông minh, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong quản lý ATVSLĐ. Quá trình hợp tác không chỉ hướng tới tiếp nhận công nghệ mà còn từng bước làm chủ, nội địa hóa và ứng dụng hiệu quả vào điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Bên cạnh đó, Viện sẽ từng bước đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và hạ tầng nghiên cứu theo hướng hiện đại, tạo nền tảng cho các hoạt động nghiên cứu hợp tác có chiều sâu và đáp ứng các chuẩn mực quốc tế.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ công tác hợp tác quốc tế. Viện sẽ chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ về chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng nghiên cứu, quản lý dự án và năng lực làm việc trong môi trường quốc tế, đáp ứng yêu cầu hội nhập ngày càng sâu rộng.

5. Kết luận

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng mạnh mẽ, mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực ATVSLĐ không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là yêu cầu quan trọng để nâng cao năng lực nghiên cứu, tiếp cận công nghệ tiên tiến và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Với định hướng hợp tác chủ động, thực chất và có chiều sâu, Viện Khoa học An toàn và Vệ sinh lao động đặt mục tiêu xây dựng mạng lưới đối tác rộng mở, đẩy mạnh nghiên cứu chung, tăng cường chuyển giao công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Viện tiếp tục khẳng định vị thế khoa học trong lĩnh vực ATVSLĐ, đóng góp tích cực vào sự nghiệp bảo vệ sức khỏe, an toàn của người lao động và phát triển bền vững của đất nước.

Viện Khoa học An toàn và vệ sinh lao động