MỘT SỐ QUY ĐỊNH VỀ AN TOÀN KHI SỬA CHỮA ĐƯỜNG DÂY MANG ĐIỆN 220 KV
Trong quá trình làm việc trên đường dây 220kV đang có điện, có những yếu tố nguy hiểm và độc hại sau:
– Điện áp cao của lưới điện, mà sự ngắn mạch có thể truyền qua cơ thể con người.
– Cường độ điện trường tăng cao (cao hơn 25kV/m) hơn mức quy định không cho phép tác động lâu dài lên cơ thể con người, vì nó gây ra mệt mỏi, ù tai, đau đầu, khó ngủ.
– Các dòng điện dịch chuyển, có thể gây ra tê, buốt, rát bỏng da.
– Các dòng điện phóng.
Sự nguy hiểm của dòng điện giật xuất hiện lúc có sự tiếp xúc của con người với các phần dẫn điện ở khoảng cách nhỏ hơn khoảng cách cho phép, do sử dụng các phương tiện bảo vệ không đúng, dòng điện có thể gây nguy hiểm cho con người, gây cháy bỏng, làm tổn thương các cơ quan bên trong, thậm chí gây tử vong.
-Sự bố trí chỗ làm việc khá cao so với mặt đất, có thể xảy ra nguy hiểm như rơi, ngã, gây chấn thương.
Ngoài ra, người thợ còn phải thực hiện công việc trong điều kiện sau đây:
-Tư thế làm việc khó khăn gò bó, do phải sử dụng quần áo cản điện trường.
-Yếu tố tâm lý căng thẳng.
-Yếu tố khí hậu thời tiết khắc nghiệt như gió to, độ ẩm quá lớn, sương mù, mưa, giông sét.
Nghiêm cấm tiến hành công việc lúc có sương mù, mưa và ở gần nơi có giông sét cũng như làm việc ban đêm với mọi điều kiện của khí quyển.
Được phép tiến hành việc sửa chữa đang có điện trên đường dây 220kV với điều kiện trong bất kỳ 1 chuỗi sứ néo phải không nhỏ hơn 70% số bát sứ cách điện còn nguyên vẹn so với số lượng cả chuỗi và 80% đối với các chuỗi sứ đỡ.
Khi tiến hành công việc, khoảng không gian cách điện cần phải tương ứng với các số liệu sau:
-Khoảng cách theo không khí từ các cơ cấu cơ khí ở vị trí làm việc, di chuyển đến các phần dẫn điện lớn hơn 2,5m.
-Độ dài của đoạn cáp cách điện polime một đầu chạm đất, còn một đầu chạm dây dẫn đang có điện phải từ 2,4m trở lên.
-Khoảng cách không khí từ người đứng trên kết cấu của cột, các dụng cụ được sử dụng đến các phần mang điện không nhỏ hơn 2m.
-Khoảng cách các dây dẫn và thanh cái của cột kim loại (khi có lệch của chuỗi sứ do gió tác động) không nhỏ hơn 2,6m.
-Khoảng cách không khí từ đà thao tác cùng với người thao tác ngồi trên nó đến các phần tiếp địa của cột phải lớn hơn 2m. Khi làm việc với các sợi cáp cách điện không để chúng trượt, xát vào cột điện. Phía cuối của mỗi sợi dây luôn luôn được bỏ vào thùng nhựa chuyên dùng hoặc là trên tấm bạt sạch hay ít nhất cũng phải cầm trên tay.
MỘT SỐ ĐIỂM TRONG QUY TRÌNH SỬA CHỮA ĐƯỜNG DÂY MANG ĐIỆN
1) Cho phép thực hiện những dạng công việc sau đây trên đường dây 220kV không phải cắt điện:
-Thay sứ cách điện ở các chuỗi sứ đỡ và néo.
-Thay thế và sửa chữa phụ kiện ở chuỗi sứ đỡ và néo.
-Kiểm tra và sửa chữa dây dẫn ở các vị trí đỡ.
-Lắp đặt tạ bù ở các vị trí đỡ.
-Lắp đặt và thay thế tạ chống rung ở dây dẫn.
-Lau rửa các chuỗi sứ đỡ, néo, kể cả các chuỗi đỡ đặc biệt ở các cột vượt sông.
-Bảo đưỡng dây dẫn ở gần máng đỡ của các cột đỡ.
2) Cho phép tiến hành công việc ở chuỗi sứ đỡ và néo trên đường dây 220kV có điện với các điều kiện sau:
-Số bát sứ còn nguyên vẹn phải đạt 80% tổng số bát sứ trong chuỗi sứ đỡ.
-Số bát sứ còn nguyên vẹn phải đạt 70% tổng số bát sứ trong chuỗi sứ néo.
3) Khi tiến hành những công việc có tiếp xúc trực tiếp với các phần đang có điện của đường dây 220kV, người thợ phải sử dụng bộ quần áo chống điện trường. Trước khi lên cột, phải kiểm tra việc đấu nối liền mạch của tất cả các phần tử (quần áo, mũ, giầy, găng, tấm che mặt). Khi cường độ điện trường nhỏ hơn 30kV/m thì có thể không cần dùng tấm che mặt.
4) Trong thời gian làm việc có điện, các máy ngắt của 2 đầu đường dây, ở trong bảng điều khiển phải treo biển ”Đang làm việc có điện-không đóng lặp lại” để lưu ý ca trực vận hành.
Trong trường hợp đường dây đang sửa chữa mà máy ngắt bị nhảy, thì nghiêm cấm đóng lại bằng tay, khi chưa có ý kiến của người chỉ huy của đội sửa chữa.
5)Trình tự tiếp điện ghế thao tác tiến hành như sau:
Người đứng trên xà kéo sợi cáp của hệ thống múp giảm lực để cho ghế thao tác tiến dần đến phần mang điện, sợi cáp polime buộc ở phần dưới của ghế được người ở dưới đất kéo tiếp xúc vào phần mang điện và ngâm điện trong thời gian tối thiểu là 1 phút. Trong thời gian ngâm điện không có hiện tượng phóng điện ở các thanh polime và các sợi cáp cách điện là an toàn.
Sau khi thử tiếp điện an toàn, người chỉ huy cho phép người thao tác vào ghế thao tác và tiến hành công tác chuẩn bị như: Thắt dây an toàn, nối dây tiếp điện từ bộ quần áo vào ghế, xem xét các mối nối giữa sào đẳng thế phụ và chính vào ghế thao tác (chú ý bộ quần áo đã đủ tiêu chuẩn để tiếp điện).
Tiếp điện ghế thao tác để làm việc: người trên xà kéo sợi cáp ở hệ thống múp giảm lực để di chuyển ghế và người tiến đến phần mang điện, đến khoảng cách từ 40cm đến 60cm thì tiến hành việc tiếp điện bằng cách dùng sào đẳng thế chính bổ vào dây dẫn (lúc này có phóng điện từ dây vào người và ghế thao tác). Sau khi hoàn chỉnh thao tác này thì tiến hành việc móc và khoá của sào đẳng thế phụ vào dây dẫn hoặc phần mang điện.
Khi đã hoàn thành việc đẳng thế người thao tác phải báo cáo với người chỉ huy để người chỉ huy ra lệnh thao tác theo các bước quy trình công nghệ. Người thao tác phải lưu ý trên bộ quần áo cản điện trường, người và ghế đã có điện áp 220kV. Mọi thao tác được tiến hành luôn luôn phải đảm bảo khoảng cách từ bất kỳ điểm nào của hợp bộ quần áo trên người đến phần nối đất không được nhỏ hơn 2,00m.
Trong quá trình làm việc người thao tác phải thường xuyên theo dõi các sào đẳng thế để không tuột sào. Nếu trong quá trình làm cần thay đổi điểm đặt sào thì phải tiến hành tháo sào chính đặt sang vị trí khác trước, sau đó mới khoá sào phụ sau. Tuyệt đối không để xảy ra mất đẳng thế trong quá trình làm việc.
Việc tách người ra khỏi phần mang điện (tách đẳng thế) sau khi kết thúc công việc sẽ tiến hành theo trình tự tháo sào phụ trước và sau đó tháo sào chính. Lưu ý việc sử dụng sào chính khi tách, phải giải phóng mỏ kẹp ở phần mang điện trước, sau đó đặt nghiêng phần mỏ trên dây dẫn, đến khi nào đạt được khoảng cách cần thiết thì nhấc nhanh sào chính ra khỏi phần mang điện (lưu ý quá trình này có hiện tượng phóng điện).
6) Phải thực hiện chế độ phiếu công tác.
Tronh khi sửa chữa, trên các đường dây về hai phía, trên các khoá điều khiển máy cắt phải treo biển đề “Sửa chữa có điện trên đường dây cấm đóng lại khi chưa có lệnh”.
7) Trong quá trình sử dụng thiết bị và dụng cụ phải được thử nghiệm định kỳ và đột xuất theo đúng hướng dẫn của nhà chế tạo.
8) Trong quá trình làm việc sửa chữa nóng trên đường dây, thông tin liên lạc phải đảm bảo thường xuyên liên tục giữa đội công tác với điều độ Bo,A1,Ao; giữa chỉ huy với các thành viên trong nhóm, cũng như với các trung tâm điều độ các truyền tải điện khu vực quản lý đường dây đang tiến hành sửa chữa.
( Trích Giáo trình Kỹ thuật An toàn điện của TS. Đinh Hạnh Thưng, xuất bản năm 2002)
(Nguồn tin: )
