Thái Nguyên: Chú trọng hỗ trợ khám, chữa bệnh nghề nghiệp, góp phần bảo vệ sức khỏe người lao động

Công tác khám sức khỏe định kỳ được nhiều đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên thực hiện nghiêm túc, đúng quy định.

Khám sức khỏe nghề nghiệp từng bước được quan tâm

Theo báo cáo của các đơn vị, doanh nghiệp và ngành Y tế, công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe người lao động trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên được triển khai khá đồng bộ, từ khám sức khỏe định kỳ, tuyên truyền, tập huấn kiến thức về vệ sinh lao động đến quan trắc môi trường và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp.

Trong giai đoạn 2016-2025, toàn tỉnh đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho 978.150 lượt người lao động, tỷ lệ người lao động được khám sức khỏe tăng qua từng năm. Đây là cơ sở quan trọng giúp các đơn vị, doanh nghiệp đánh giá tình trạng sức khỏe của người lao động, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường và có biện pháp chăm sóc, điều trị phù hợp.

Song song với công tác khám sức khỏe, ngành Y tế Thái Nguyên chú trọng nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng ngừa bệnh nghề nghiệp cho người lao động và người sử dụng lao động. Sở Y tế chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn về vệ sinh lao động, phòng, chống bệnh nghề nghiệp, tập trung vào các nội dung như nhận diện các yếu tố có hại tại nơi làm việc, sơ cấp cứu ban đầu, phòng, chống bệnh không lây nhiễm và các biện pháp phòng ngừa bệnh nghề nghiệp. Qua đó, đã tổ chức 831 lớp tập huấn tại 309 cơ sở lao động, với 24.930 lượt người lao động tham gia.

Cùng với nâng cao nhận thức, việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ trong môi trường làm việc được quan tâm thực hiện. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã tiến hành quan trắc môi trường lao động tại 252 cơ sở, với tổng số 26.343 mẫu. Hoạt động này giúp đánh giá mức độ tiếp xúc của người lao động với các yếu tố có hại, qua đó cung cấp cơ sở để doanh nghiệp chủ động cải thiện điều kiện lao động, hạn chế nguy cơ phát sinh tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.

Đặc biệt, công tác khám phát hiện bệnh nghề nghiệp từng bước được tăng cường. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho công nhân tại 153 cơ sở lao động, với 29.975 người được khám; đồng thời khám phát hiện bệnh nghề nghiệp tại 37 cơ sở, cho 4.573 công nhân. Qua khám đã phát hiện mới 38 trường hợp mắc bệnh nghề nghiệp, giúp người lao động được tiếp cận các chế độ chăm sóc, điều trị và chính sách hỗ trợ theo quy định.

Những kết quả trên cho thấy Thái Nguyên đang từng bước nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa và phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp, trong đó chú trọng cả ba khâu: kiểm soát nguy cơ tại nơi làm việc, nâng cao kiến thức phòng bệnh và theo dõi sức khỏe người lao động. Đây cũng là nền tảng quan trọng để triển khai hiệu quả chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, góp phần bảo vệ sức khỏe và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động.

Thực hiện chính sách hỗ trợ để người lao động yên tâm điều trị

Nhằm khuyến khích doanh nghiệp quan tâm hơn đến công tác phòng ngừa và phát hiện bệnh nghề nghiệp, pháp luật hiện hành quy định nhiều chính sách hỗ trợ từ Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Theo quy định, người sử dụng lao động được hỗ trợ kinh phí khám bệnh nghề nghiệp khi người lao động đã tham gia bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên, đang tham gia bảo hiểm đến tháng liền kề trước thời điểm đề nghị hỗ trợ và đã được phát hiện bệnh nghề nghiệp tại cơ sở khám, chữa bệnh nghề nghiệp.

Mức hỗ trợ bằng 50% chi phí khám bệnh nghề nghiệp theo biểu giá do Bộ Y tế ban hành sau khi đã được bảo hiểm y tế chi trả, nhưng tối đa 800 nghìn đồng/người/lần khám. Mỗi người lao động được hỗ trợ tối đa hai lần và trong một năm chỉ được hưởng một lần.

Đối với điều trị bệnh nghề nghiệp, người lao động đã được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp, có thời gian tham gia bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đủ từ 12 tháng trở lên và tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trong thời gian làm nghề có nguy cơ mắc bệnh sẽ được hỗ trợ kinh phí chữa bệnh.

Mức hỗ trợ bằng 50% chi phí điều trị sau khi bảo hiểm y tế đã thanh toán, nhưng tối đa 15 triệu đồng/người. Chính sách này góp phần giảm đáng kể gánh nặng tài chính đối với người lao động cũng như doanh nghiệp.

Để được hưởng hỗ trợ, người sử dụng lao động chuẩn bị hồ sơ theo quy định và gửi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Sau khi hồ sơ hợp lệ được thẩm định, cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ thực hiện chi trả kinh phí trong thời hạn quy định, bảo đảm quyền lợi cho người lao động.

Mặc dù cơ chế hỗ trợ đã tương đối đầy đủ, song thực tế triển khai vẫn còn nhiều vướng mắc. Theo đánh giá của tỉnh, chi phí khám bệnh nghề nghiệp hiện vẫn khá cao, tạo áp lực tài chính đối với nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây là nguyên nhân khiến một số đơn vị chưa chủ động tổ chức khám bệnh nghề nghiệp định kỳ và chưa thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo theo quy định.

Ngoài ra, việc khám và giám định bệnh nghề nghiệp hiện phải gắn với kết quả quan trắc môi trường lao động. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ hoạt động quan trắc, dẫn đến hồ sơ không đáp ứng điều kiện để xác định bệnh nghề nghiệp, làm giảm đáng kể số trường hợp được giám định và hưởng chế độ.

Để khắc phục những tồn tại này, tỉnh Thái Nguyên kiến nghị tăng cường nguồn lực cho công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động tại các doanh nghiệp; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người sử dụng lao động nhận thức đầy đủ hơn về trách nhiệm chăm lo sức khỏe người lao động.

Bên cạnh đó, tỉnh đề xuất cải cách thủ tục khám và giám định bệnh nghề nghiệp theo hướng tăng cường khai thác dữ liệu từ người lao động, doanh nghiệp kết hợp với kết quả quan trắc môi trường lao động nhằm giảm bớt thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.

Một kiến nghị đáng chú ý khác là nghiên cứu mở rộng cách xác định bệnh nghề nghiệp, thay vì chỉ căn cứ vào danh mục bệnh nghề nghiệp hiện hành. Nếu được nghiên cứu áp dụng phù hợp, giải pháp này sẽ tạo điều kiện để người lao động mắc bệnh có nguyên nhân từ quá trình lao động được tiếp cận chế độ bảo hiểm kịp thời hơn.

Trong bối cảnh công nghiệp hóa tiếp tục phát triển mạnh, việc nâng cao hiệu quả công tác khám, phát hiện và điều trị bệnh nghề nghiệp không chỉ bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người lao động mà còn giúp doanh nghiệp duy trì nguồn nhân lực khỏe mạnh, ổn định sản xuất. Cùng với việc thực hiện đầy đủ chính sách hỗ trợ từ Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, Thái Nguyên đang từng bước xây dựng môi trường lao động an toàn, bền vững và lấy sức khỏe người lao động làm trung tâm của quá trình phát triển kinh tế – xã hội./.

Thu Thủy