TP.HCM: Tăng cường thực hiện chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, bảo vệ người lao động
Trước khi vào ca làm việc công nhân tại một công trình tại phường Tân Mỹ, TP.HCM được hướng dẫn thực hiện quy định về ATVSLĐ
Theo đại diện Sở Nội vụ TP.HCM, với hàng loạt cơ chế, chính sách đặc thù được Trung ương ban hành, thành phố đang đứng trước cơ hội lớn để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số từ năm 2026. Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm an toàn lao động, nhất là thực hiện đầy đủ chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN, được xác định là một trong những trụ cột quan trọng của phát triển thị trường lao động bền vững.
Mở rộng diện bao phủ bảo hiểm TNLĐ-BNN
Sau khi mở rộng không gian phát triển với quy mô dân số trên 14 triệu người và lực lượng lao động khoảng 7,49 triệu người, TP.HCM đối mặt với áp lực lớn trong quản lý lao động và bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động.
Hiện nay, khoảng 7,28 triệu người đang làm việc trong các thành phần kinh tế, trong đó hơn 914 nghìn lao động làm việc tại các khu chế xuất, khu công nghiệp – những lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.
Trong bối cảnh đó, việc mở rộng diện bao phủ và thực hiện hiệu quả chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN được thành phố đặc biệt quan tâm, nhằm kịp thời hỗ trợ người lao động khi không may gặp rủi ro trong quá trình làm việc.
Đáng chú ý, trong năm 2025, trên địa bàn TP.HCM có khoảng 4,5 triệu người lao động tham gia bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, tương ứng với số người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc – nhóm đối tượng thuộc diện tham gia quỹ này theo Điều 43 của Luật An toàn, vệ sinh lao động.
Qua đó cho thấy sự quan tâm, chấp hành ngày càng nghiêm túc của người sử dụng lao động, đồng thời phản ánh hiệu quả công tác quản lý, thanh tra, giám sát của các cơ quan chức năng đối với lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động và phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
Từ nền tảng đó, công tác phòng ngừa, kiểm soát rủi ro tại nơi làm việc tiếp tục được chú trọng, góp phần kéo giảm số vụ tai nạn lao động nghiêm trọng, hạn chế phát sinh bệnh nghề nghiệp, bảo vệ sức khỏe, tính mạng người lao động. Đồng thời, việc mở rộng diện bao phủ quỹ bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp cũng tạo nguồn lực quan trọng để kịp thời hỗ trợ, bồi thường, phục hồi chức năng cho người lao động không may gặp rủi ro, qua đó góp phần bảo đảm an sinh xã hội và ổn định quan hệ lao động trên địa bàn thành phố.
Người lao động trong giờ làm việc tại Tổng Công ty May Nhà Bè
Tai nạn lao động vẫn diễn biến phức tạp
Theo thống kê, tình hình tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp trên địa bàn TP.HCM vẫn còn diễn biến phức tạp, đặc biệt tại các công trình xây dựng nhỏ lẻ và khu vực lao động phi chính thức.
Năm 2025, toàn TP.HCM ghi nhận 107 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng, làm 107 người tử vong và 7 người bị thương; trong đó có 10 vụ xảy ra ở khu vực không có quan hệ lao động. Những con số này tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ rủi ro trong khu vực lao động phi chính thức, nơi người lao động phần lớn chưa được tiếp cận đầy đủ các cơ chế bảo vệ an sinh cần thiết.
Thực tế trên cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực trong mở rộng diện bao phủ bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, vẫn còn tồn tại những “khoảng trống” chính sách, đặc biệt đối với lao động tự do, lao động không có hợp đồng. Nhằm khắc phục bất cập này, ngày 01/11/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định 143/2024/NĐ-CP quy định về bảo hiểm tai nạn lao động theo hình thức tự nguyện đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động. Đây được xem là bước tiến quan trọng, tạo hành lang pháp lý để mở rộng “lưới an toàn” đến nhóm lao động dễ bị tổn thương.
Việc triển khai hiệu quả Nghị định 143 không chỉ góp phần gia tăng tỷ lệ bao phủ bảo hiểm trong khu vực phi chính thức, mà còn giúp người lao động chủ động phòng ngừa rủi ro, được hỗ trợ kịp thời khi xảy ra tai nạn, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để TP.HCM từng bước hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội toàn diện, hướng tới mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau” trong quá trình phát triển.
Gắn bảo hiểm với phòng ngừa rủi ro
Theo bà Trần Lê Thanh Trúc, Trưởng phòng Việc làm – An toàn lao động, Sở Nội vụ TP.HCM, việc thực hiện chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN không chỉ dừng lại ở hỗ trợ, bồi thường sau rủi ro, mà cần gắn chặt với công tác phòng ngừa.
Thời gian qua, TP.HCM đã triển khai nhiều chương trình nâng cao nhận thức về an toàn lao động, cải thiện điều kiện làm việc, đặc biệt trong các ngành nghề có nguy cơ cao. Các mô hình “Doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa an toàn lao động”, “Xanh – sạch – đẹp, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động” được nhân rộng, góp phần giảm thiểu tai nạn và bệnh nghề nghiệp.
Song song đó, thành phố cũng chú trọng kết nối cung – cầu lao động, đào tạo kỹ năng nghề gắn với huấn luyện an toàn, từng bước hình thành lực lượng lao động có ý thức và kỹ năng làm việc an toàn.
Tăng cường quản lý, bảo vệ quyền lợi người lao động
Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN, TP.HCM xác định cần tiếp tục tăng cường vai trò quản lý nhà nước, đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và ý thức của người lao động.
Trong đó, thành phố kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn, vệ sinh lao động; công khai các doanh nghiệp vi phạm để răn đe. Đồng thời, đẩy mạnh đối thoại, thương lượng tập thể nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động, đặc biệt khi xảy ra rủi ro.
Bên cạnh đó, việc xây dựng các chính sách nhân văn hỗ trợ người lao động và thân nhân khi gặp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cũng được chú trọng, nhằm giảm thiểu thiệt hại và giúp người lao động sớm ổn định cuộc sống.
Đáng chú ý, từ năm 2024, Thành ủy TP.HCM đã ban hành Kế hoạch số 364-KH/TU triển khai Chỉ thị số 31-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác an toàn, vệ sinh lao động trong tình hình mới, tạo nền tảng chính trị quan trọng để nâng cao hiệu quả thực thi các chính sách liên quan, trong đó có bảo hiểm TNLĐ-BNN.
Hướng tới thị trường lao động an toàn, bền vững
Trong bối cảnh TP.HCM hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10%/năm, việc thực hiện hiệu quả chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp không chỉ bảo vệ người lao động mà còn góp phần ổn định nguồn nhân lực, giảm thiểu gián đoạn sản xuất.
Thành phố đặt mục tiêu xây dựng môi trường làm việc an toàn, văn hóa tuân thủ pháp luật trong doanh nghiệp; trong đó mỗi người lao động trở thành “người giám sát an toàn” cho chính mình và đồng nghiệp.
Việc gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp trong đào tạo nguồn nhân lực, cùng với thực hiện tốt chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN sẽ là yếu tố then chốt giúp TP.HCM phát triển thị trường lao động hiện đại, an toàn và bền vững trong giai đoạn tới.
Trương Đăng
