Đánh giá và phân loại mức độc hại của gánh nặng lao động cho các đơn vị công việc tại một số cơ sở thoát nước và xử lý nước thải khu vực miền Trung

TÓM TẮT

Đặt vấn đề

Ngành thoát nước và xử lý nước thải đóng vai trò quan trọng trong hạ tầng đô thị nhưng người lao động phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt, thường xuyên tiếp xúc với chất thải, khí độc và vi sinh vật gây hại. Việc đánh giá chính xác gánh nặng lao động (độ nặng nhọc, căng thẳng tâm sinh lý) là cơ sở quan trọng để phân loại lao động, xây dựng chế độ phụ cấp độc hại và thực hiện các biện pháp cải thiện sức khỏe nghề nghiệp cho công nhân ngành môi trường đô thị tại khu vực miền Trung.

Phương pháp

Nghiên cứu thực hiện khảo sát tại các đơn vị thoát nước thông qua việc đánh giá các chỉ số sinh lý và gánh nặng lao động theo quy định hiện hành. Nhóm tác giả sử dụng các phương pháp đo đạc thực địa kết hợp với phân tích các yếu tố: năng lượng tiêu hao, biến đổi nhịp tim, nhịp thở và sự thay đổi của hệ thần kinh – tâm lý trong ca làm việc. Các vị trí công việc được đánh giá bao gồm: công nhân nạo vét cống rãnh, vận hành trạm bơm, và vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy phần lớn các công việc trực tiếp như nạo vét cống, bảo trì hệ thống thoát nước đều thuộc nhóm lao động nặng và rất nặng (loại IV, V và VI). Người lao động không chỉ chịu áp lực về thể lực (tiêu hao năng lượng lớn) mà còn chịu gánh nặng tâm lý do môi trường làm việc hôi thối, chật hẹp (lòng cống) và nguy cơ tai nạn cao. So với các nhóm vận hành tại trạm bơm, nhóm công nhân nạo vét thủ công có chỉ số mệt mỏi và biến đổi chức năng cơ thể sau ca làm việc cao hơn rõ rệt.

Kết luận

Gánh nặng lao động của công nhân ngành thoát nước và xử lý nước thải tại miền Trung đang ở mức cao và mang tính đặc thù độc hại. Nghiên cứu kiến nghị các cơ quan chức năng cần xem xét bổ sung, điều chỉnh danh mục nghề nặng nhọc độc hại phù hợp với thực tế. Đồng thời, doanh nghiệp cần đẩy mạnh cơ giới hóa các công đoạn nạo vét thủ công, trang bị bảo hộ lao động chuyên dụng và tổ chức các chế độ nghỉ ngơi, bồi dưỡng thích hợp để phục hồi sức khỏe cho người lao động.

(Bài viết được đăng trên Tạp chí Hoạt động KHCN số 1,2&3-2022)