Mối liên quan giữa tiếp xúc nhiệt độ cao kết hợp hơi dung môi hữu cơ và sự thay đổi về các thử nghiệm thần kinh ở công nhân ngành da giầy

Ngày đăng: 16/12/2025
icon user

TS. Phan Minh Trang 

Xem thêm
  • 1Phân viện Khoa học An toàn Vệ sinh Lao động và Bảo vệ Môi trường miền Nam

Lĩnh vực: Sức khỏe và nghề nghiệp

Trạng thái: --

Từ khóa: --

TÓM TẮT

Đặt vấn đề

Tiếp xúc với hơi dung môi hữu cơ (DMHC) và điều kiện vi khí hậu nóng là những yếu tố nguy cơ quan trọng trong môi trường lao động, đặc biệt trong ngành da giày. Nhiều nghiên cứu cho thấy phơi nhiễm DMHC lâu dài có thể gây rối loạn chức năng thần kinh trung ương, làm thay đổi hành vi, tâm trạng, trí nhớ và khả năng tập trung của người lao động. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các nghiên cứu đánh giá đồng thời tác động kết hợp của nhiệt độ cao và hơi dung môi hữu cơ đến sức khỏe tâm thần – thần kinh của công nhân còn hạn chế. Vì vậy, việc nghiên cứu mối liên quan giữa tiếp xúc nhiệt độ cao kết hợp hơi DMHC và sự thay đổi các thử nghiệm thần kinh ở công nhân ngành da giày là cần thiết nhằm cung cấp bằng chứng khoa học cho công tác bảo vệ sức khỏe nghề nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu cắt ngang được tiến hành trên khoảng 235 công nhân ngành da giày để tìm mối liên quan giữa tiếp xúc với nhiệt độ cao kết hợp hơi dung môi hữu cơ và sự thay đổi về phản xạ thần kinh hay hành vi ở công nhân làm việc tại các bộ phận có tiếp xúc với dung môi hữu cơ. Thực hiện thử nghiệm phản xạ thần kinh và hành vi ở công nhân trước và sau ca làm việc để ước tính tỉ lệ sự thay đổi về tâm trạng cảm xúc, tình trạng mệt mỏi, trí nhớ ngắn hạn, độ tập trung của công nhân nhà máy sản xuất da giầy tại TpHCM.

Kết quả nghiên cứu

Kết quả cho thấy nhiệt độ môi trường lao động tăng dần trong suốt ca làm việc, đặc biệt vào khung giờ chiều, đồng thời với cường độ lao động và phát sinh hơi dung môi hữu cơ. So sánh trước và sau ca làm việc cho thấy công nhân có sự suy giảm đáng kể về trí nhớ ngắn hạn, khả năng chú ý, khả năng nhận thức và phối hợp vận động. Các đánh giá tâm trạng cũng ghi nhận mức độ mệt mỏi, căng thẳng và thay đổi cảm xúc tăng lên sau ca lao động, với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê. Những thay đổi này rõ rệt hơn ở nhóm công nhân làm việc trong môi trường vừa có nhiệt độ cao vừa có hơi dung môi hữu cơ.

Kết luận

Nghiên cứu khẳng định rằng tiếp xúc đồng thời với nhiệt độ cao và hơi dung môi hữu cơ trong ngành da giày có liên quan đến những thay đổi bất lợi về chức năng thần kinh và trạng thái tâm lý của công nhân, thể hiện qua sự suy giảm trí nhớ, khả năng tập trung và gia tăng mệt mỏi sau ca làm việc. Việc áp dụng các test thần kinh – hành vi cho thấy giá trị trong phát hiện sớm các rối loạn tâm thần kinh nghề nghiệp. Kết quả này nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường các biện pháp kiểm soát môi trường lao động, giám sát sức khỏe tâm thần và xây dựng các chương trình can thiệp nhằm bảo vệ toàn diện sức khỏe thể chất và tinh thần cho người lao động trong bối cảnh nhiệt độ môi trường ngày càng gia tăng.

(Bài viết được đăng trên Tạp chí Hoạt động KHCN số 4,5&6-2021)