Ngưỡng sinh học của Dichloromethane trong giám sát phơi nhiễm nghề nghiệp ở công nhân các ngành công nghiệp tại Việt Nam

Ngày đăng: 08/07/2026
icon user

TS.BS.Phan Minh Trang 

Xem thêm
  • 1Phân viện Khoa học An toàn Vệ sinh Lao động và Bảo vệ Môi trường miền Nam

Lĩnh vực: Sức khỏe và nghề nghiệp

Trạng thái: --

Từ khóa: --

TÓM TẮT

Đặt vấn đề

Dichloromethane (DCM) là một dung môi hữu cơ được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp như sản xuất nhựa, tẩy rửa kim loại và sản xuất dược phẩm. Do đặc tính dễ bay hơi, công nhân rất dễ hít phải DCM, dẫn đến các tác động độc hại lên hệ thần kinh trung ương và gan. Việc chỉ đo đạc nồng độ DCM trong không khí (giám sát môi trường) chưa phản ánh chính xác lượng hóa chất thực sự hấp thụ vào cơ thể. Do đó, việc nghiên cứu và xác lập ngưỡng sinh học (giám sát sinh học) là cần thiết để đánh giá chính xác mức độ phơi nhiễm thực tế của người lao động Việt Nam.

Phương pháp

Nghiên cứu thực hiện trên nhóm công nhân tiếp xúc trực tiếp với DCM tại các cơ sở công nghiệp. Phương pháp giám sát sinh học tập trung vào việc định lượng nồng độ DCM trong máu hoặc các chất chuyển hóa của nó trong nước tiểu (như nồng độ COHb trong máu hoặc DCM trong nước tiểu cuối ca làm việc). Nhóm tác giả sử dụng kỹ thuật sắc ký khí (GC) để phân tích mẫu sinh học và đối chiếu với nồng độ DCM trong môi trường không khí tại nơi làm việc để tìm ra mối tương quan tuyến tính.

Kết quả

Nghiên cứu đã xác định được mối tương quan thuận giữa nồng độ DCM trong môi trường lao động và nồng độ các chỉ số sinh học trong cơ thể công nhân. Kết quả cho thấy các chỉ số sinh học phản ánh khá nhạy bén mức độ tiếp xúc tích lũy trong ca làm việc. Nghiên cứu cũng đề xuất mức ngưỡng sinh học phù hợp với thể trạng và điều kiện lao động tại Việt Nam, tương đương với các khuyến cáo của ACGIH (Mỹ) nhưng có điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn quan trắc tại các doanh nghiệp nội địa.

Kết luận

Giám sát sinh học thông qua việc xác định ngưỡng DCM là phương pháp bổ trợ quan trọng và chính xác hơn so với chỉ giám sát môi trường đơn thuần. Kết luận nhấn mạnh các đơn vị y tế lao động cần đưa chỉ số sinh học vào quy trình khám sức khỏe nghề nghiệp định kỳ cho công nhân ngành nhựa và hóa chất. Điều này giúp phát hiện sớm các trường hợp phơi nhiễm quá mức ngay cả khi nồng độ môi trường vẫn nằm trong giới hạn cho phép, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời để bảo vệ sức khỏe người lao động.

(Bài viết được đăng trên Tạp chí Hoạt động KHCN số 4,5&6-2022)