Tình trạng ô nhiễm dicumyl peroxide ở các cơ sở sản xuất nhựa

TÓM TẮT

Đặt vấn đề

Dicumyl peroxide (DCP) là một hợp chất hữu cơ thuộc nhóm Peroxide, được sử dụng phổ biến làm chất khơi mào và chất đóng rắn trong công nghệ sản xuất nhựa và cao su (đặc biệt là nhựa PE, EVA). Tuy nhiên, DCP là chất có độc tính, có khả năng gây kích ứng mạnh hệ hô hấp, da và mắt của người lao động. Trong bối cảnh ngành công nghiệp nhựa tại Việt Nam đang phát triển mạnh, việc đánh giá hiện trạng ô nhiễm DCP trong không khí môi trường lao động là vô cùng quan trọng để nhận diện nguy cơ và bảo vệ sức khỏe công nhân.

Phương pháp

Nghiên cứu tiến hành khảo sát tại một số cơ sở sản xuất nhựa tiêu biểu có sử dụng DCP trong quy trình công nghệ. Nhóm tác giả thực hiện thu mẫu không khí môi trường lao động tại các vị trí trọng điểm như: khu vực cân trộn hóa chất, khu vực nạp liệu và khu vực máy ép đùn/lưu hóa. Mẫu được phân tích bằng phương pháp sắc ký khí (GC) để xác định nồng độ DCP. Kết quả thu được sau đó được so sánh với các tiêu chuẩn vệ sinh lao động và các ngưỡng giới hạn tiếp xúc cho phép để đánh giá mức độ ô nhiễm.

Kết quả

Kết quả khảo sát cho thấy tại một số công đoạn nhiệt độ cao (ép đùn, lưu hóa), nồng độ DCP phát tán vào không khí môi trường lao động có xu hướng tăng cao do quá trình bay hơi và phân hủy nhiệt. Tại các cơ sở có hệ thống thông gió cục bộ kém hoặc không khép kín dây chuyền, nồng độ DCP ghi nhận được tại vị trí người lao động trực tiếp đứng máy thường cao hơn so với các khu vực phụ trợ. Nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên quan giữa nồng độ DCP trong không khí với các triệu chứng kích ứng đường hô hấp trên của công nhân tại dây chuyền sản xuất.

Kết luận

Hiện trạng ô nhiễm DCP tại các cơ sở sản xuất nhựa là vấn đề cần được quan tâm giám sát định kỳ. Bài báo nhấn mạnh việc cần thiết phải thiết lập ngưỡng giới hạn tiếp xúc nghề nghiệp cụ thể cho DCP tại Việt Nam. Đồng thời, các doanh nghiệp cần ưu tiên cải thiện hệ thống thông gió hút tại chỗ ngay tại các nguồn phát sinh khí thải, thực hiện quy trình nạp liệu kín và trang bị mặt nạ phòng độc phù hợp để giảm thiểu tối đa rủi ro phơi nhiễm hóa chất cho người lao động.

(Bài viết được đăng trên Tạp chí Hoạt động KHCN số 4,5&6-2022)