Tỷ lệ hiện mắc bệnh bụi phổi than ở một số công ty khai thác than lộ thiên: Một nghiên cứu cắt ngang

TÓM TẮT

Đặt vấn đề

Khai thác than lộ thiên là ngành công nghiệp trọng điểm nhưng tiềm ẩn nguy cơ cao về bệnh bụi phổi than do người lao động thường xuyên tiếp xúc với nồng độ bụi hô hấp vượt ngưỡng cho phép. Mặc dù công nghệ khai thác đã có những cải tiến, bệnh bụi phổi than vẫn là bệnh nghề nghiệp chiếm tỷ lệ cao nhất và có diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và khả năng lao động. Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định tỷ lệ hiện mắc và đặc điểm hình ảnh X-quang phổi của công nhân tại các mỏ than lộ thiên, làm cơ sở cho các biện pháp dự phòng.

Phương pháp

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang trên đối tượng là công nhân trực tiếp sản xuất tại một số công ty khai thác than lộ thiên. Quy trình đánh giá bao gồm: khai thác tiền sử tiếp xúc nghề nghiệp, khám lâm sàng hệ hô hấp và đặc biệt là chụp X-quang phổi thẳng theo tiêu chuẩn quốc tế ILO. Các phim X-quang được đọc bởi hội đồng chuyên gia để phân loại mức độ tổn thương dựa trên kích thước và mật độ của các nốt mờ trên phế trường.

Kết quả

Kết quả cho thấy tỷ lệ hiện mắc bệnh bụi phổi than trong nhóm nghiên cứu vẫn ở mức đáng kể, tập trung chủ yếu ở các nhóm công nhân có thâm niên làm việc trên 10 năm và làm việc tại các vị trí có nồng độ bụi cao như khoan, nổ mìn và lái máy xúc. Các tổn thương trên X-quang phổ biến là dạng nốt mờ nhỏ loại p, q ở cả hai bên phổi. Ngoài ra, nghiên cứu cũng ghi nhận sự sụt giảm chức năng hô hấp (rối loạn thông khí hạn chế) ở nhóm công nhân đã được chẩn đoán mắc bệnh.

Kết luận

Bệnh bụi phổi than tại các đơn vị khai thác lộ thiên vẫn là thách thức lớn đối với công tác an toàn vệ sinh lao động. Nghiên cứu nhấn mạnh việc cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp kiểm soát bụi tại nguồn, trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân đạt chuẩn và tổ chức khám sàng lọc định kỳ bằng X-quang kỹ thuật số để phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh, từ đó có chế độ điều trị và thuyên chuyển công tác hợp lý cho người lao động.

(Bài viết được đăng trên Tạp chí Hoạt động KHCN số 1,2&3-2022)