Xây dựng kỹ thuật định lượng Methyl Isobutyl Ketone trong nước tiểu bằng phương pháp sắc ký khí

TÓM TẮT

Đặt vấn đề

Methyl isobutyl ketone (MIBK) là loại dung môi hữu cơ được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp sơn, mực in và hóa chất. Tiếp xúc nghề nghiệp kéo dài với MIBK có thể gây kích ứng đường hô hấp, ảnh hưởng đến hệ thần kinh và gan mật. Tại Việt Nam, dù lượng người lao động tiếp xúc với dung môi này khá lớn, nhưng việc xây dựng một quy trình kỹ thuật chuẩn để định lượng MIBK trong nước tiểu — một chỉ số giám sát sinh học quan trọng — vẫn còn hạn chế và chưa phổ biến.

Phương pháp

Nhóm nghiên cứu đã xây dựng quy trình phân tích dựa trên phương pháp sắc ký khí (GC) sử dụng detector ion hóa ngọn lửa (FID) kết hợp với kỹ thuật xử lý mẫu bằng phương pháp không gian hơi (Headspace). Các điều kiện vận hành thiết bị như nhiệt độ cột tách, tốc độ dòng khí mang và chương trình nhiệt độ lò được tối ưu hóa. Quy trình cũng được đánh giá qua các chỉ số thẩm định bao gồm: tính tương thích của hệ thống, độ tuyến tính, giới hạn phát hiện (LOD), giới hạn định lượng (LOQ) và độ thu hồi.

Kết quả

Nghiên cứu đã xây dựng thành công quy trình định lượng MIBK trong nước tiểu với khoảng tuyến tính rộng và hệ số tương quan R² > 0,99. Kết quả thẩm định cho thấy phương pháp có độ lặp lại tốt, độ thu hồi đạt tiêu chuẩn (thường trên 90%), và giới hạn định lượng đủ nhạy để phát hiện nồng độ MIBK ở mức thấp theo khuyến cáo của các tổ chức quốc tế (như ACGIH). Quy trình xử lý mẫu đơn giản, giúp giảm thiểu sai số và tiết kiệm thời gian phân tích.

Kết luận

Kỹ thuật định lượng MIBK bằng phương pháp sắc ký khí được xây dựng có độ tin cậy và chính xác cao, phù hợp với điều kiện trang thiết bị của các phòng thí nghiệm hiện nay tại Việt Nam. Đây là công cụ quan trọng để triển khai hoạt động giám sát sinh học, giúp phát hiện sớm tình trạng tiếp xúc quá mức với hóa chất của người lao động, từ đó đề xuất các biện pháp bảo vệ sức khỏe nghề nghiệp kịp thời.

(Bài viết được đăng trên Tạp chí Hoạt động KHCN số 1,2&3-2022)