Xây dựng và áp dụng phần mềm mô phỏng lan truyền tiếng ồn trong môi trường lao động

TÓM TẮT

Đặt vấn đề

Tiếng ồn là một trong những yếu tố tác hại nghề nghiệp phổ biến nhất, gây ra bệnh điếc nghề nghiệp và các ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thần kinh, tim mạch của người lao động. Việc đánh giá tiếng ồn truyền thống chủ yếu dựa trên đo đạc thực tế, vốn gặp khó khăn trong việc dự báo tác động khi thay đổi thiết kế hoặc lắp đặt thiết bị mới. Do đó, việc xây dựng một công cụ mô phỏng giúp nhận diện sớm các vùng nguy cơ và hỗ trợ thiết kế các giải pháp giảm ồn là nhu cầu cấp thiết trong công tác y tế lao động

Phương pháp

Nhóm nghiên cứu đã xây dựng phần mềm dựa trên các thuật toán toán học về lan truyền sóng âm trong môi trường có vật cản và phản xạ âm. Quy trình thực hiện bao gồm: thu thập dữ liệu nguồn âm (cường độ, vị trí), đặc điểm không gian nhà xưởng (kích thước, vật liệu bề mặt) và vị trí người lao động. Phần mềm sử dụng các mô hình tính toán để vẽ bản đồ tiếng ồn (noise map) và dự báo mức áp suất âm tại các điểm khảo sát khác nhau trong môi trường lao động.

Kết quả

Phần mềm đã được áp dụng thử nghiệm tại một số cơ sở sản xuất, cho kết quả mô phỏng có độ chính xác cao khi so sánh với số liệu đo đạc thực tế. Công cụ này cho phép hiển thị trực quan các “vùng nóng” về tiếng ồn thông qua màu sắc, giúp nhà quản lý dễ dàng nhận diện các vị trí vượt ngưỡng cho phép (theo QCVN 24:2016/BYT). Ngoài ra, phần mềm còn hỗ trợ thử nghiệm các kịch bản lắp đặt vách ngăn hoặc thay đổi vị trí máy móc để tìm ra phương án giảm ồn tối ưu nhất.

Kết luận

Việc ứng dụng phần mềm mô phỏng lan truyền tiếng ồn là bước tiến quan trọng trong việc chuyển đổi số công tác an toàn vệ sinh lao động. Đây là giải pháp khoa học, tiết kiệm chi phí và có tính ứng dụng cao, giúp các doanh nghiệp chủ động hơn trong việc kiểm soát tiếng ồn và bảo vệ thính lực cho người lao động ngay từ giai đoạn thiết kế dây chuyền sản xuất.

(Bài viết được đăng trên Tạp chí Hoạt động KHCN số 1,2&3-2022)