Xây dựng văn hóa an toàn lao động trong các doanh nghiệp Thủ đô Hà Nội

Thứ Năm, 17/09/2026, 09:30 Sáng

Việc đảm bảo môi trường làm việc an toàn, bảo vệ tính mạng và sức khỏe cho người lao động không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà đã trở thành thước đo quan trọng phản ánh văn hóa doanh nghiệp và sự phát triển bền vững của Thủ đô Hà Nội.

Văn hóa an toàn lao động ngày càng thấm sâu vào từng góc xưởng, công trường của các doanh nghiệp Thủ đô.

Là trung tâm kinh tế, chính trị và văn hóa của cả nước, Thủ đô Hà Nội hiện quản lý gần 255.000 doanh nghiệp cùng lực lượng lao động tự do vô cùng phong phú.

Trong những năm qua, Thành ủy và UBND thành phố Hà Nội đã xác định công tác an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Thành phố đã chủ động ban hành hàng loạt văn bản chỉ đạo sát sao, điển hình như Kế hoạch số 394/KH-UBND ngày 31/12/2024, các Kế hoạch số 61/KH-UBND và số 79/KH-UBND phát động Tháng hành động về ATVSLĐ, Kế hoạch số 222/KH-UBND cùng Chương trình số 10/CTr-UBND ngày 18/10/2025 mang tính chiến lược cho giai đoạn 2026 – 2030.

Điểm tựa vững chắc cho công tác điều hành là sự kiện toàn kịp thời của Hội đồng ATVSLĐ thành phố theo Quyết định số 3108/QĐ-UBND và Quyết định số 1017/QĐ-UBND. Hội đồng đã phát huy vai trò chỉ đạo, điều phối liên ngành hiệu quả ngay cả sau quá trình sắp xếp, tinh gọn lại các đơn vị hành chính các cấp.

Song song với hoàn thiện bộ máy chỉ đạo, nguồn lực đầu tư cho công tác an toàn lao động trên địa bàn cũng được nâng lên rõ rệt. Tổng kinh phí huy động cho công tác tuyên truyền và huấn luyện ATVSLĐ ước đạt hơn 53,8 tỷ đồng. Nhờ đó, nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp đã chuyển biến từ tư duy “đối phó” sang chủ động đầu tư dài hạn; riêng trong năm 2025, các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đầu tư gần 560 tỷ đồng cho các biện pháp kỹ thuật an toàn và gần 245 tỷ đồng để cải thiện vệ sinh môi trường làm việc.

Có thể thấy, xây dựng văn hóa an toàn đòi hỏi sự bao phủ toàn diện, không bỏ lại phía sau bất kỳ nhóm lao động nào. Chính vì vậy, thành phố Hà Nội, trong đó “chủ công” là Sở Nội vụ đã tập trung đẩy công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật về ATVSLĐ tới người lao động và người sử dụng bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú. Chỉ tính riêng năm 2025, toàn thành phố đã treo gần 8.700 băng rôn, pa-nô, khẩu hiệu; cùng 15.000 tờ rơi và ấn phẩm hướng dẫn được phát tận tay người lao động. Tại Lễ phát động Tháng hành động về ATVSLĐ và Tháng công nhân năm 2025 đã thu hút hơn 1.000 người tham gia, kết hợp khám sức khỏe miễn phí cho hơn 500 công nhân.

Về công tác huấn luyện, toàn thành phố đã đào tạo ATVSLĐ cho 171.440 lượt người lao động trong khu vực có quan hệ lao động; Sở Nội vụ đã chủ động tổ chức 10 lớp tập huấn chuyên biệt dành cho lao động không có hợp đồng (khu vực phi chính thức), thu hút từ 80 đến 100 người tham gia mỗi lớp. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng đã phối hợp với tổ chức dịch vụ mở gần 3.000 lớp huấn luyện cho trên 210.000 lượt người. Đặc biệt, 45/45 công đoàn cấp trên cơ sở đã hoàn thành tập huấn nghiệp vụ cho 64.100 an toàn, vệ sinh viên tại 2.125 doanh nghiệp. Những hoạt động này đã hình thành “lá chắn” an toàn ngay từ từng ca máy, xưởng sản xuất.

Tiếp đến, xây dựng văn hóa an toàn lao động còn được thể hiện qua công tác chăm sóc người lao động bị tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp và luôn nhận được sự đồng hành sâu sắc của các cơ quan, đơn vị quản lý Nhà nước. Kết quả trong năm 2025, thành phố Hà Nội đã hỗ trợ trực tiếp 294 công nhân bị TNLĐ, BNN với tổng số tiền hơn 306,5 triệu đồng; tổ chức thăm hỏi 985 trường hợp bị TNLĐ, BNN và hỗ trợ 309 trường hợp là người lao động có hoàn cảnh khó khan với số tiền 356,5 triệu đồng…

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác ATVSLĐ và xây dựng văn hóa an toàn tại doanh nghiệp nói riêng, song thực trạng an toàn lao động tại Thủ đô vẫn còn nhiều thách thức nhức nhối. Chất lượng đào tạo và ý thức chấp hành tại không tít doanh nghiệp còn mang tính hình thức; công tác tự huấn luyện tại nhiều doanh nghiệp ngoài Nhà nước còn chạy theo số lượng, thương mại hóa, thiếu thiết bị thực hành.

Theo thống kê, trong năm 2025, trên địa bàn Hà Nội đã xảy ra 217 vụ TNLĐ, làm chế 96 người (khu vực có quan hệ lao động 135 vụ, 41 người chết, 43 người bị thương nặng; khu vực không có hợp đồng lao động 82 vụ, 55 người chết).

Về bệnh nghề nghiệp, thành phố ghi nhận 13 trường hợp mắc mới và hiện đang chi trả trợ cấp hàng tháng cho 533 người. Đáng chú ý, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm TNLĐ, BNN bắt buộc dù đã tăng lên 2.513.563 người (đạt 48% lực lượng lao động trong độ tuổi, tổng thu 1.103,3 tỷ đồng), nhưng bảo hiểm TNLĐ tự nguyện dành cho lao động tự do vẫn chưa ghi nhận bất kỳ trường hợp nào tham gia.

Để văn hóa an toàn lao động thực sự thấm sâu vào từng góc xưởng, công trường của các doanh nghiệp Thủ đô, thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp đột phá như: xây dựng cơ sở dữ liệu số dùng chung về ATVSLĐ, liên thông giữa ngành Nội vụ, Công an, Y tế và Bảo hiểm xã hội; triển khai khai báo trực tuyến, áp dụng các ứng dụng di động để tuyên truyền, cảnh báo rủi ro đến từng công nhân, người lao động. Đồng thời, đổi mới nâng cao chất lượng huấn luyện; rà soát, tinh gọn chương trình đào tạo ATVSLĐ theo hướng tích hợp, giảm thời lượng lý thuyết, tăng thực hành thực tế và siết chặt quản lý các đơn vị dịch vụ huấn luyện…

An toàn lao động không phải là chi phí phát sinh, mà là khoản đầu tư cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và sự an bình của Thủ đô. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền thành phố Hà Nội, doanh nghiệp và người lao động sẽ là chìa khóa then chốt để đưa văn hóa an toàn trở thành chuẩn mực sống và làm việc hàng ngày trong các doanh nghiệp tại Hà Nội. /.

Nguyễn Khánh Mai

Nguồn: Tạp chí Tổ chức nhà nước và Lao động – Bộ Nội vụ