Thái Nguyên: Nhiều chế độ hỗ trợ từ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
Trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục phục hồi, hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên ngày càng sôi động, lực lượng lao động tham gia vào các ngành nghề tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy hiểm, rủi ro cũng không ngừng gia tăng. Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp dù không mong muốn nhưng vẫn là mối lo thường trực đối với người lao động, doanh nghiệp và toàn xã hội. Trước thực tế đó, chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (TNLĐ, BNN) đã và đang phát huy vai trò quan trọng, trở thành “điểm tựa” giúp người lao động ổn định cuộc sống khi không may gặp rủi ro.
Bên cạnh chế độ trợ cấp hàng tháng hoặc một lần, người bị TNLĐ, BNN còn được hỗ trợ khám chữa bệnh, phục hồi chức năng…
Nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực
Theo BHXH tỉnh Thái Nguyên, việc chi trả các chế độ bảo hiểm TNLĐ, BNN luôn được đặt lên hàng đầu, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động. Trong năm 2024, tại khu vực tỉnh Thái Nguyên (cũ), đã có 2.535 người lao động được giải quyết hưởng mới chế độ TNLĐ, BNN hằng tháng và một lần. Trong 4 tháng đầu năm 2025, con số này tiếp tục duy trì ở mức cao với 2.510 người lao động được thụ hưởng chế độ.
Cùng với việc chi trả trợ cấp hằng tháng, trợ cấp một lần cho người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, pháp luật hiện hành còn quy định nhiều chế độ hỗ trợ toàn diện, bao trùm cả quá trình điều trị, phục hồi sức khỏe, tái hòa nhập lao động và ổn định đời sống lâu dài.
Một trong những chế độ có ý nghĩa đặc biệt nhân văn là trợ cấp phục vụ. Theo quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động, người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và thuộc các trường hợp như liệt cột sống, mù hai mắt, cụt hoặc liệt hai chi, hoặc mắc bệnh tâm thần thì ngoài mức trợ cấp theo quy định, hằng tháng còn được hưởng trợ cấp phục vụ bằng mức lương cơ sở. Khoản trợ cấp này góp phần hỗ trợ người lao động trong sinh hoạt hằng ngày, giảm bớt khó khăn cho bản thân và gia đình.
Bên cạnh đó, người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp dẫn đến tổn thương các chức năng hoạt động của cơ thể còn được hỗ trợ phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình. Việc hỗ trợ được thực hiện theo niên hạn, căn cứ vào tình trạng thương tật, bệnh tật và theo chỉ định của cơ sở khám, chữa bệnh, cơ sở chỉnh hình, phục hồi chức năng, bảo đảm đáp ứng yêu cầu chuyên môn, kỹ thuật. Đây là chính sách thiết thực, giúp người lao động nâng cao khả năng tự phục vụ, cải thiện chất lượng cuộc sống sau tai nạn.
Luật An toàn, vệ sinh lao động cũng dành sự quan tâm đáng kể đến giai đoạn người lao động quay trở lại làm việc sau điều trị. Theo đó, trong vòng 30 ngày đầu trở lại làm việc, nếu sức khỏe chưa phục hồi, người lao động được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe từ 5 đến 10 ngày cho mỗi lần bị TNLĐ, BNN. Trường hợp chưa có kết luận giám định mức suy giảm khả năng lao động trong thời gian 30 ngày đầu, người lao động vẫn được xem xét giải quyết chế độ dưỡng sức khi đủ điều kiện theo kết luận của Hội đồng giám định y khoa.
Số ngày nghỉ dưỡng sức được xác định căn cứ vào mức suy giảm khả năng lao động: tối đa 10 ngày đối với trường hợp suy giảm từ 51% trở lên; tối đa 7 ngày đối với mức suy giảm từ 31% đến 50%; và tối đa 5 ngày đối với mức suy giảm từ 15% đến 30%. Trong thời gian nghỉ dưỡng sức, người lao động được hưởng mức trợ cấp bằng 30% lương cơ sở cho mỗi ngày nghỉ. Đây là khoảng thời gian cần thiết để người lao động hồi phục thể trạng, chuẩn bị tốt hơn cho quá trình tái hòa nhập lao động.
Đồng hành cùng người lao động tái hòa nhập và phòng ngừa rủi ro
Không chỉ dừng lại ở việc chi trả trợ cấp, chính sách bảo hiểm TNLĐ, BNN còn hướng tới mục tiêu lâu dài là giúp người lao động tiếp tục có việc làm, ổn định thu nhập sau tai nạn. Theo đó, đối với những trường hợp không thể tiếp tục làm công việc cũ, chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp được triển khai nhằm tạo điều kiện cho người lao động học nghề mới, phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Cụ thể, khi người sử dụng lao động bố trí công việc mới và người lao động phải tham gia đào tạo để chuyển đổi nghề nghiệp, Quỹ bảo hiểm TNLĐ, BNN sẽ hỗ trợ học phí với mức không quá 50% học phí và không quá 15 lần mức lương cơ sở. Mỗi người lao động được hỗ trợ tối đa hai lần, trong đó mỗi năm chỉ được nhận hỗ trợ một lần. Chính sách này không chỉ giúp người lao động có thêm cơ hội việc làm, mà còn góp phần ổn định nguồn nhân lực cho doanh nghiệp.
Đối với những trường hợp rủi ro nghiêm trọng hơn, khi người lao động không may tử vong do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, pháp luật quy định rõ chế độ trợ cấp cho thân nhân. Theo đó, thân nhân người lao động được hưởng trợ cấp một lần bằng 36 lần mức lương cơ sở tại tháng người lao động chết, đồng thời được giải quyết chế độ tử tuất theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội. Khoản trợ cấp này góp phần chia sẻ mất mát, giúp gia đình người lao động vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu.
Đáng chú ý, Quỹ bảo hiểm TNLĐ, BNN không chỉ tập trung vào việc chi trả trợ cấp mà còn dành nguồn lực đáng kể cho công tác phòng ngừa, chia sẻ rủi ro. Hằng năm, quỹ dành tối đa 10% nguồn thu để hỗ trợ các hoạt động như khám, chữa bệnh nghề nghiệp; phục hồi chức năng lao động; điều tra lại các vụ tai nạn lao động theo yêu cầu của cơ quan BHXH; huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cho người tham gia bảo hiểm. Đây là giải pháp mang tính bền vững, góp phần giảm thiểu tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp ngay từ gốc.
Thực tế cho thấy, mỗi người lao động đều là trụ cột kinh tế của gia đình. Khi không may gặp tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp, việc phải nghỉ làm trong thời gian dài khiến thu nhập bị gián đoạn, kéo theo nhiều hệ lụy về kinh tế và xã hội. Trong bối cảnh đó, Quỹ bảo hiểm TNLĐ, BNN đã và đang phát huy vai trò là “tấm lưới an sinh”, bù đắp một phần hoặc thay thế thu nhập cho người lao động khi bị giảm hoặc mất khả năng lao động.
Luật An toàn, vệ sinh lao động quy định rõ: người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đều được tham gia bảo hiểm TNLĐ, BNN. Trường hợp người sử dụng lao động không thực hiện đóng bảo hiểm xã hội, nếu người lao động bị tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp thì người sử dụng lao động phải chi trả toàn bộ các chế độ trợ cấp hằng tháng, một lần và trợ cấp phục vụ thay cho cơ quan BHXH. Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động, đồng thời nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.
Có thể khẳng định, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp là một trong những quyền lợi cơ bản, thiết thực và lâu dài của người lao động. Việc tham gia đầy đủ bảo hiểm không chỉ giúp người lao động yên tâm làm việc mà còn góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Vì vậy, BHXH tỉnh cũng khuyến nghị, khi giao kết hợp đồng lao động, người lao động cần chủ động tìm hiểu, giám sát việc đóng bảo hiểm xã hội của người sử dụng lao động, qua đó tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong suốt quá trình lao động, sản xuất./.
Minh Anh

