Những quy định của Nhà nước về An toàn vệ sinh lao động đối với thiết bị chịu áp lực: thanh tra, kiểm tra và điều tra sự cố

a. Công tác thanh tra thiết bị chịu áp lực

– Thanh tra Nhà nước về lao động thực hiện thanh tra việc chấp hành các qui định của Nhà nước, qui phạm, tiêu chuẩn Việt Nam về kỹ thuật an toàn hiện hành đối với các cơ sở thực hiện việc chế tạo, xuất nhập khẩu, mua bán, lắp đặt, sửa chữa, sử dụng thiết bị chịu áp lực và việc kiểm định thiết bị chịu áp lực của cơ quan kiểm định kỹ thuật an toàn tại các cơ sở sử dụng.

– Trong quá trình thanh tra, Thanh tra Nhà nước về ATVSLĐ có quyền:

+ Yêu cầu chủ cơ sở và những người có liên quan cung cấp tình hình quản lý đảm bảo an toàn trong việc chế tạo, xuất nhập khẩu, mua bán, lắp đặt, sửa chữa, sử dụng và các tài liệu kỹ thuật có liên quan đến thiết bị chịu áp lực;

+ Kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các vi phạm qui định của Nhà nước, tiêu chuẩn, qui chuẩn kỹ thuật Việt Nam về kỹ thuật an toàn hiện hành;

+ Quyết định tạm thời đình chỉ việc chế tạo, xuất xưởng, mua bán, lắp đặt, sửa chữa các thiết bị chịu áp lực có vi phạm các quy định của Nhà nước, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam về kỹ thuật an toàn hiện hành. Cơ sở chỉ được thực hiện tiếp công việc sau khi đã khắc phục các vi phạm và có văn bản bãi bỏ quyết định tạm thời đình chỉ của chính cơ quan thanh tra Nhà nước về ATVSLĐ.

+ Quyết định tạm đình chỉ việc sử dụng thiết bị chịu áp lực có nguy cơ gây tai nạn lao động, gây ô nhiễm nghiêm trọng môi trường lao động hoặc quá hạn kiểm định; cơ sở chỉ được tiếp tục sử dụng sau khi có văn bản bãi bỏ quyết định tạm thời đình chỉ của chính cơ quan Thanh tra Nhà nước về ATVSLĐ.

Các quyết định tạm thời đình chỉ của Thanh tra Nhà nước về ATVSLĐ nêu trên phải ghi rõ lý do, thời hạn đình chỉ và các biện pháp khắc phục, đồng thời thông báo cho cơ quan có thẩm quyền, cơ quan có trách nhiệm liên quan và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước quyết định của mình.

+ Yêu cầu kiểm định trước thời hạn những thiết bị chịu áp lực khi phát hiện những thiếu sót mà thiết bị đó không bảo đảm làm việc an toàn đến hết thời hạn đã được ấn định.

+ Yêu cầu chủ cơ sở sử dụng thiết bị chịu áp lực chuyển những người quản lý hoặc vận hành thiết bị chịu áp lực làm công việc khác hoặc đào tạo, huấn luyện lại cho họ khi thấy trình độ chuyên môn của họ quá yếu, không đảm bảo các yêu cầu về quản lý và vận hành an toàn.

+ Đình chỉ việc kiểm định khi phát hiện kiểm định viên vi phạm tiêu chuẩn, qui chuẩn về an toàn lao động và qui trình kiểm định đồng thời thông báo cho cơ quan kiểm định quản lý kiểm định viên đó biết.

– Khi tiến hành thanh tra, thanh tra viên ATVSLĐ có thể cộng tác với các chuyên gia,
kỹ thuật viên lành nghề về lĩnh vực liên quan. Trong quá trình thanh tra phải có mặt của chủ cơ sở (hoặc người được chủ cơ sở ủy quyền), người trực tiếp quản lý và vận hành thiết bị chịu áp lực.

– Sau khi kết thúc thanh tra, người ra quyết định thanh tra công bố kết luận thanh tra hoặc gửi kết luận thanh tra đến cơ sở đã thanh tra để cơ sở khắc phục các thiếu sót, thực hiện các quyết định, kiến nghị trong các kết luận thanh tra.

– Cơ sở có trách nhiệm thi hành các quyết định, kiến nghị trong kết luận thanh tra. Nếu chưa nhất trí thì được quyền khiếu nại theo qui định của pháp luật. Trong khi chờ giải quyết vẫn phải thi hành quyết định, kiến nghị trong kết luận thanh tra.

b. Công tác kiểm tra thiết bị chịu áp lực

Công tác kiểm tra việc chấp hành các qui định của Nhà nước, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam về kỹ thuật an toàn đối với các thiết bị chịu áp lực do các cơ quan có chức năng, nhiệm vụ kiểm tra hoặc cơ sở sử dụng thiết bị chịu áp lực tổ chức thực hiện. Một số qui định cụ thể như sau:

– Đối với cơ quan có nhiệm vụ, chức năng kiểm tra

+ Trước khi tiến hành kiểm tra, cơ quan kiểm tra phải thông báo trước bằng văn bản cho cơ sở sử dụng thiết bị chịu áp lực về nội dung kiểm tra, chương trình kiểm tra và thành phần đoàn kiểm tra;

+ Khi tiến hành kiểm tra, đoàn kiểm tra có quyền: yêu cầu chủ cơ sở và những người có liên quan cung cấp tình hình quản lý, sử dụng và các tài liệu liên quan đến đối tượng kiểm tra; yêu cầu chủ cơ sở có biện pháp khắc phục những vi phạm và thực hiện các biện pháp đó đúng thời hạn qui định; kiến nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đình chỉ tạm thời việc sử dụng các thiết bị chịu áp lực có nguy cơ gây tai nạn lao động, gây ô nhiễm nghiêm trọng môi trường lao động; kiến nghị chủ cơ sở kiểm định thiết bị chịu áp lực trước thời hạn khi phát hiện những thiếu sót mà thiết bị không thể bảo đảm làm việc an toàn;

+ Khi tiến hành kiểm tra, đoàn kiểm tra cần cộng tác chặt chẽ với các chuyên gia, kỹ thuật viên lành nghề về lĩnh vực liên quan.

+ Kết thúc kiểm tra, trưởng đoàn kiểm tra phải lập biên bản (theo mẫu qui định) đồng thời kiến nghị chủ cơ sở khắc phục các thiếu sót đã phát hiện được.

+ Chủ cơ sở sử dụng thiết bị chịu áp lực có trách nhiệm thi hành quyết định, kiến nghị của đoàn kiểm tra. Nếu chưa nhất trí thì được quyền ghi ý kiến của mình vào biên bản và có thể khiếu nại với cơ quan ra quyết định kiểm tra và chịu hoàn toàn trách nhiệm về những quyết định của mình sau kiểm tra.

– Đối với cơ sở sử dụng thiết bị chịu áp lực:

+ Cơ sở sử dụng thiết bị chịu áp lực có trách nhiệm tổ chức thực hiện tự kiểm tra việc thi hành qui định của Nhà nước, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam về kỹ thuật an toàn hiện hành và qui định của cơ sở theo nhiều hình thức để đảm bảo điều kiện vận hành an toàn.

+ Phải có sổ ghi chép, theo dõi kết quả tự kiểm tra, trong đó nêu nhận xét ưu điểm và những tồn tại phải khắc phục, thời hạn và biện pháp khắc phục; nhận xét, đánh giá việc khắc phục những kiến nghị của lần kiểm tra trước.

c. Điều tra sự cố thiết bị chịu áp lực

Khi xảy ra sự cố đối với thiết bị chịu áp lực phải tiến hành điều tra, xác định nguyên nhân và các giải pháp phòng ngừa. Có 2 trường hợp xảy ra:

– Đối với các sự cố không gây tai nạn cho người thì cơ sở phải quyết định thành lập đoàn điều tra, thành phần đoàn điều tra bao gồm:

+ Chủ cơ sở hoặc người được chủ cơ sở ủy quyền là trưởng đoàn điều tra;

+ Người quản lý bộ phận kỹ thuật, an toàn;

+ Người quản lý thiết bị chịu áp lực;

+ Người quản lý vận hành (nếu có).

Nhiệm vụ của đoàn điều tra là tìm hiểu kỹ diễn biến sự cố và các bước xử lý sự cố của người vận hành, kiểm tra hiện trường; từ đó phân tích xác định chính xác nguyên nhân gây ra sự cố; đề ra các biện pháp khắc phục và kế hoạch thực hiện nhằm tránh sự cố tương tự tái diễn; xác định người có lỗi, mức độ phạm lỗi để có biện pháp xử lý theo qui định của nội quy lao động, qui chế khen thưởng, kỷ luật của đơn vị.

Kết thúc điều tra, đoàn điều tra phải lập biên bản (theo mẫu qui định) có đủ chữ ký của các thành viên. Biên bản được lưu tại cơ sở, trong hồ sơ của thiết bị và được chuyển cho những người liên quan kể cả người có lỗi, đồng thời gửi cho cơ quan thanh tra Nhà nước về lao động địa phương.

– Đối với các sự cố thiết bị chịu áp lực có gây chấn thương, hoặc gây chết người thì việc khai báo, điều tra theo qui định của Nhà nước hiện hành (Thông tư liên tịch số 12/2013/TTLT-BLĐTBXH-BYT ngày 21/5/2012 của Liên Bộ LĐ-TB và XH – Bộ Y tế, hướng dẫn việc khai báo, điều tra, lập biên bản, thống kê và báo cáo định kỳ tai nạn lao động).

(Nguồn tin: Tài liệu Bảo hộ lao động, 2012)