Tình trạng ô nhiễm bụi silic tại một số cơ sở khai thác và chế biến đá xây dựng ở khu vực miền Trung

TÓM TẮT

1. Mở đầu

Các cơ sở khai thác và chế biến đá xây dựng ở miền Trung phát sinh nhiều bụi, đặc biệt là bụi silic – tác nhân gây bệnh bụi phổi và nhiều bệnh hô hấp nghiêm trọng. Việc đánh giá mức độ ô nhiễm bụi silic tại các vị trí làm việc là cần thiết để nhận diện nguy cơ phơi nhiễm của người lao động.

2. Mục tiêu và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm xác định nồng độ bụi silic tại bảy cơ sở đá xây dựng. Phương pháp mô tả cắt ngang được áp dụng, thu mẫu theo QCVN 02:2019/BYT và phân tích silic tự do bằng kỹ thuật so màu. Mẫu được thu tại bốn vị trí: khoan nổ mìn, san gạt/bốc xúc, nghiền sàng và bốc xúc thành phẩm.

3. Kết quả nghiên cứu

Tất cả các mẫu bụi thu được đều có hàm lượng silic tự do vượt 1%, dao động từ 2,25% đến 9,28%, nên đều được xác định là bụi silic theo QCVN 02:2019/BYT. Trong tổng số các vị trí quan trắc, có 3 vị trí vượt giới hạn cho phép về nồng độ silic tự do: nghiền sàng tại F1 và F2, và bốc xúc vận chuyển đá thành phẩm tại F2. Các vị trí khác có nồng độ silic thấp hơn mức quy định nhưng vẫn ở mức đáng quan tâm. Những nơi có tốc độ gió thấp thường ghi nhận nồng độ bụi cao, đặc biệt ở F1, F2 và F7. Khu vực nghiền sàng có không gian hẹp, bụi khuếch tán chậm nên là vị trí có nguy cơ phơi nhiễm cao nhất.

4. Kết luận

Bụi silic hiện diện phổ biến tại các cơ sở khảo sát, trong đó một số vị trí vượt chuẩn và tiềm ẩn nguy cơ cao đối với sức khỏe người lao động. Các giải pháp như dập bụi bằng nước, cải thiện thông gió, bịt kín phòng điều khiển và tưới nước trên đường vận chuyển cần được áp dụng thường xuyên nhằm giảm phơi nhiễm.

(Bài viết được đăng trên Tạp chí Hoạt động KHCN số 4,5&6-2021)