Ecgonomi phục vụ sức khỏe trong lao động

Thứ Sáu, 01/12/2023, 10:03 Chiều

1. Định nghĩa

Ecgonomi là một khoa học liên ngành (sinh lý, tâm lý, nhân trắc, cơ sinh, thẩm mỹ công nghiệp, an toàn lao động…) nghiên cứu sự thích nghi của con người với điều kiện lao động (phương tiện, phương pháp sản xuất, môi trường lao động…) và điều kiện sinh hoạt của con người, làm cho người lao động có năng suất, an toàn và thoải mái.

Ecgonomi được Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) định nghĩa là sự ứng dụng các khoa học sinh học về người, kết hợp với các khoa học khác vào người lao động và môi trường của họ, sao cho họ đạt được sự thỏa mãn tối đa, đồng thời tăng năng suất lao động.

2. Mục tiêu của ecgonomi

Là thiết kế môi trường lao động thoải mái, hợp lý và an toàn, các phương tiện lao động phải phù hợp với sức khỏe và nhân trắc người lao động, làm cho việc sử dụng máy móc, công cụ lao động được đơn giản, đạt tới mức cân bằng giữa yêu cầu kỹ thuật và khả năng con người, nhằm tăng năng suất lao động và bảo vệ sức khỏe cho họ.

3. Các môn khoa học kỹ thuật liên quan đến ecgonomi:

– Nhân trắc học: Nghiên cứu kích thước con người và mối liên quan giữa các giai đoạn của cơ thể ở cả hai tư thế tĩnh và động. Tư thế động đánh giá khoảng cách mà con người có thể với tới khi vận động choán chỗ.

– Sinh lý học: Nghiên cứu đáp ứng của con người với gánh nặng thể lực, thần kinh tâm lý và môi trường lao động (nóng, ồn, rung…), quy định giảm khả năng thích ứng của con người với các stress đó.

– Y học lao động: Nghiên cứu con người trong mối quan hệ với công việc, (phương pháp lao động, điều kiện lao động), môi trường lao động và phương tiện vật chất cũng như tinh thần.

– Tâm lý lao động: Nghiên cứu những yếu tố tâm lý trong sản xuất, tự giác, chú ý, thu nhận thông tin (phát hiện, nhận dạng, giải thích) những đặc điểm tâm lý trong các quy trình lao động để đào tạo nghề nghiệp.

4. Nguyên tắc cơ bản của ecgonomi:

Tất cả các hoạt động trong quá trình lao động phải thoải mái, an toàn và đảm bảo sức khỏe cho người lao động. Nếu mọi hoạt động trong quá trình lao động không thoải mái, bị gò bó, gây căng thẳng… sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe người lao động và dễ gây ra tai nạn lao động.

5. Nhiệm vụ của ecgonomi:

* Phòng tai nạn:

Thiết kế môi trường lao động thoải mái, hợp lý, có các bộ phận đảm bảo an toàn, công cụ lao động cần phù hợp với nhân trắc người lao động, cách sử dụng máy móc, công cụ cần đơn giản, không sử dụng các máy móc, công cụ quá cồng kềnh, phải cân bằng giữa yêu cầu công việc, kỹ thuật và khả năng con người. Như vậy mới tránh được tai nạn lao động, giảm thiểu sự hỏng hóc do sai lầm của người lao động.

* Phòng mệt mỏi:

Thiết kế phạm vi lao động phải phù hợp với tầm nhìn của người công nhân, chế độ lao động, nghỉ ngơi phải hợp lý, tránh gây căng thẳng thần kinh tâm lý và gây mệt mỏi thị giác.

* Phòng tổn thương xương khớp:

Xác định các lực có tác động lên cơ, xương, khớp ở vùng thắt lưng và khi thiết kế công việc mang vác phải bảo đảm các lực này không ảnh hưởng và gây tổn thương lên cơ, xương, khớp ở vùng thắt lưng. Loại trừ hoặc giảm các tư thế lao động bất lợi có thể gây chấn thương tích lũy. Loại trừ các công việc bằng tay lặp đi lặp lại nhiều lần trong ca lao động để giảm tổn thương tích lũy như: viêm gân, viêm mỏm lồi cầu, viêm bao gân và gây hội chứng xương cổ tay.

6. Phương pháp ecgonomi trong giám sát điều kiện lao động.

* Chuẩn đoán (phát hiện):

– Giám sát môi trường lao động (các yếu tố môi trường).

– Xem xét nơi làm việc của công nhân.

– Xác định một vài chỉ tiêu thể lực của công nhân.

* Điều trị (giải quyết, xử lý):

Các giải pháp được xây dựng căn cứ vào số liệu thu được trong giai đoạn chuẩn đoán phát hiện sớm vấn đề. Đôi khi chỉ là các giải pháp đơn giản như:

– Sắp xếp lại không gian làm việc

– Mở cửa sổ cho thông thoáng và chiếu sáng

– Tăng cường chiếu sáng hợp lý.

– Bổ sung các phương tiện làm việc phù hợp với nhân trắc của công nhân

* Theo dõi, đánh giá:

Đánh giá hiệu quả của các biện pháp đã được ứng dụng về chủ quan và khách quan.

– Về chủ quan người lao động: phỏng vấn đối tượng.

+ So với trước khi có biện pháp có thoải mái hơn không.

+ Có giảm hoặt hết các khó chịu không như: mệt mỏi, đau nhức các bộ phận cơ thể.

– Về khách quan: dựa trên những số liệu từ thực tế kiểm tra đo đạc:

+ Năng suất lao động

+ Tỷ lệ chất lượng sản phẩm làm ra

+ Tỷ lệ ngày ốm…


(Nguồn tin: Theo cuốn ” Vệ sinh lao động” NXB KH&KT năm 2010)