Kiểm soát các chất nguy hiểm – Phần 2

Bụi làm máy bẩn và hoen gỉ, buộc ta phải tăng cường bảo dưỡng. Bụi cũng có thể gây tác động xấu tới chất lượng vật liệu và các sản phẩm. Bụi lọt vào hệ thống hô hấp có thể làm tổn thương phổi. Một số loại bụi có thể thấm qua da.

Cần dọn dẹp bụi thường xuyên. Nhiều loại bụi có thể loại trừ tận gốc nhờ các tủ hút hoặc các thiết bị thông gió (như các thiết bị hút gắn với máy mài hoặc máy cưa vòng). Hàng ngày nên bố trí làm sạch bụi và thường xuyên duy trì việc vệ sinh tổng thể. Cần làm vệ sinh thường xuyên cho tường, sàn, các giá và tủ và tất cả những nơi bụi có thể tích tụ. Bụi bám trên cửa sổ, đèn, tường sẽ làm giảm đáng kể mức chiếu sáng cho chỗ làm việc.

Lưu ý: Không quét hoặc thổi bụi. Quét sàn hoặc phủi bụi trên các mặt bàn ghế, bàn nguội, vật liệu và sản phẩm nói chung là phương pháp dọn dẹp ít hiệu quả đối với bụi và còn gây nguy hiểm thêm. Các hạt bụi rất nhỏ thường không rơi ngay xuống sàn sau khi bị thổi tung lên. Hạt bụi cỡ 0,001mm sẽ chỉ rơi được 1m trong vòng 3,5 giờ trong không khí tĩnh. Có nghĩa là loại hạt đó vẫn lơ lửng trong không khí suốt cả ngày và có thể bị hít vào phổi (Hình 4). Thông thường không thể nhìn thấy bụi đó trong không khí, nhưng ngày hôm sau nó đã bao phủ khắp sàn, bàn làm việc, máy móc và đồ vật.

Các biện pháp hiệu quả để kiểm tra xử lý bụi gồm có: sử dụng các thiết bị hút lọc khí và phun sương. Khi bụi bị ẩm, có thể dọn sạch dễ dàng bằng chổi, bàn chải lau sàn hoặc bằng áp lực nước.

Sử dụng hiệu quả khoản chi cho thông gió cục bộ

Thông gió cục bộ chỉ nên được coi là biện pháp giảm nguy hiểm hoá chất khi các biện pháp khác không có hiệu quả. Nhiều xí nghiệp đã dành một số kinh phí lớn để lắp đặt các hệ thông thông gió nhằm kiểm soát các chất nguy hiểm. Trong một vài trường hợp, các hệ thống thông gió đắt tiền lại cho những kết quả tồi. Thông thường, các giải pháp ít tiền lại đạt được những kết quả bằng hoặc tốt hơn. Sau đây là một vài ý tưởng rất thực tiễn có thể sử dụng được:

Sử dụng quạt hợp ly

Các quạt điện thông thường cũng có thể được dùng để lùa các chất nguy hiểm ra khỏi khu vực làm việc. Không khí bị nhiễm bẩn có thể được đẩy hay thổi ra ngoài qua một ô cửa (Hình 5).

Trong một vài trường hợp, bụi có thể được thổi lùa vào một túi gom bụi (Hình 6). Một số điểm cần được lưu ý:

– Không nên để vật cản giữa quạt và cửa mở. Mọi thứ cản trở trên đường không khí lưu thông đều làm giảm đáng kể hiệu quả mong muốn.

– Tốc độ dòng khí cần thấp để giảm lượng bụi xoáy lên.

– Không để không khí bị nhiễm bẩn trên đường thoát ra ngoài đi qua vị trí làm việc của công nhân.

– Không khí từ chỗ làm việc thoát ra không được làm ảnh hưởng tới người ở bên ngoài xí nghiệp.

Sử dụng thông gió hút – đẩy

Khả năng của các thiết bị, quạt hút hoặc các thiết bị thông gió trong việc tống khí bẩn ra ngoài là rất hạn chế. (Hình 7). Các hệ thống hút trong các công việc như sơn phun, tẩy dầu mỡ và hàn nóng thường chưa đủ.

Các hệ thống này có thể được cải tiến bằng việc sử dụng một chiếc quạt nhỏ để đẩy không khí theo hướng của quạt hút. Quạt đẩy nên có công suất vừa phải (10-20% công suất của quạt hút là đủ hiệu quả). Một chiếc quạt công suất lớn hơn thế sẽ chỉ làm tăng thêm dòng xoáy và làm giảm hiệu quả thông gió (Hình 8).

Sử dụng dòng khí tự nhiên

Nhiệt độ ảnh hưởng đến sự chuyển động của không khí. Chỉ cần có chênh lệch vài độ cũng gây ra một dòng khí đáng kể. Các nguồn nhiệt như bình đun nước, lò sưởi, lò nung đều làm không khí bay lên trên. Nếu hơi độc thải ra, dòng khí chuyển dịch tự nhiên đó cần được sử dụng để loại trừ hơi độc. Hệ thống thông gió làm việc ngược chiều với dòng khí nóng sẽ không thể hoạt động tốt (Hình 9). Dòng khí tự nhiên tương tự như luồng gió thổi qua nhà hoặc quanh khu nhà cũng cần được tận dụng.

Cách cuối cùng là sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân

Như chúng ta đã thấy, cách hay nhất là phải loại trừ được nguy hiểm. Nhưng trên thực tế nhiều khi không thể đề phòng (hoặc khu trú) được mối nguy hiểm đó. Tuy nhiên phương tiện bảo vệ cá nhân (PTBVCN) rất hay được chọn để giải quyết các vấn đề liên quan tới các hoá chất nguy hiểm cho dù chúng rất đắt, không thuận tiện và người lao động hay bỏ không đeo chúng. Kể cả các phương tiện đắt tiền cũng trở thành kém tác dụng nếu chúng không được lựa chọn bảo trì và sử dụng đúng cách. PTBVCN chỉ sử dụng khi tất cả các biện pháp khác không thể bảo đảm. Một số hướng dẫn có thể giúp để bảo đảm cho PTBVCN hoạt động có hiệu quả và tiền đầu tư cho chúng không bị uổng phí. Phần lớn các vấn đề đều liên quan tới mặt nạ.

– Hãy chọn phương tiện bảo vệ tuỳ theo đặc trưng của loại nguy cơ. Cần có sự trợ giúp của cơ quan cung ứng PTBVCN. Việc chọn loại phin lọc cho mặt nạ rất quan trọng. Không được dùng phin lọc bụi để bảo vệ chống hơi khí độc. Hơi của hợp chất hữu cơ khi phun sơn, men hoặc các việc tương tự có thể lọt thẳng qua phin lọc bụi (Hình 10).

– Hãy chọn cỡ mặt nạ vừa khít. Nếu mặt nạ hở, rò thì hầu như không còn chức năng bảo vệ.

– Hãy thường xuyên thay phin lọc. Các phin bảo vệ chống hơi độc hại phải được thay hàng ngày hoặc thường xuyên hơn nếu cần.

– Đeo mặt nạ có phin lọc rất mệt vì cần phải hít thở mạnh. Người lao động chóng bị mệt nên phải được giảm công việc. Dù vậy cũng không được sử dụng mặt nạ có phin lọc quá 3 giờ trong một ngày. Nếu công việc đòi hỏi thời gian lâu hơn thì phải dùng mặt nạ có cấp khí nén.

– Cần bảo trì mặt nạ thường xuyên. Thường xuyên lau sạch và kiểm tra các van, mép cao su.

– Găng tay hỏng phải được thay. Phải dùng găng cao su hoặc găng bằng chất dẻo để tránh tiếp xúc với dung môi hữu cơ, các chất ăn mòn và các hợp chất khác. Cần lưu ý rằng một số chất lỏng có thể thấm qua cao su hoặc chất dẻo. Dùng găng không thích hợp hoặc đeo loại găng để hoá chất thấm qua có thể còn nguy hiểm hơn là không đeo găng.

Như ta đã thấy. PTBVCN cũng gây nhiều rắc rối và phí tổn nếu sử dụng không đúng. Nếu sử dụng PTBVCN là biện pháp duy nhất để đảm bảo theo luật định thì hãy sử dụng chúng và phải sử dụng đúng. Còn nếu ta có thể tìm được biện pháp khác tốt hơn thì ta có thể tiết kiệm được tiền, bảo vệ được sức khoẻ của ta và của người lao động.

Không được ăn hoặc không mang hoá chất nguy hiểm về nhà

Hầu hết các vụ nhiễm độc dung môi nghiêm trọng đều thường liên quan tới tình trạng cơ sở phúc lợi yếu kém. Việc ăn uống tại nơi làm việc là nguyên nhân của nhiều vụ ngộ độc chì do tay hoặc thức ăn dính chất độc. Nhiều trường hợp nhiễm độc chì và ung thư phổi do amiăng đã được phát hiện ở người nhà do công nhân đưa chì hay sợi amiăng về nhà thông qua tóc và quần áo của họ. Hiện tượng đó nhấn mạnh tầm quan trọng của nhà ăn, nơi tắm rửa, nơi thay quần áo.

Tóm tắt – Các quy tắc để kiểm tra các mối nguy hiểm về hoá chất với giá thành rẻ

– Thay các hoá chất nguy hiểm bằng các chất ít nguy hiểm hơn

– Dùng nắp che, chụp, khu trú và cách ly công nghệ để kiểm soát các mối nguy hiểm và giảm tổn thất

– Tiết kiệm năng lượng do đun hoá chất quá nóng

– Làm sạch, không phát tán bụi

– Tận dụng hiệu quả khoản chi cho thông gió cục bộ

– Cách cuối cùng là dùng phương tiện bảo vệ cá nhân

– Không ăn hoặc không mang các chất nguy hiểm về nhà.

——————-

Bài viết có liên quan:

Kiểm soát các chất nguy hiểm – Phần 1

(Nguồn tin: Trích ấn phẩm “Năng suất lao động cao hơn và nơi làm việc tốt hơn”, tác giả J.E.Thurman, A.E.Louzine, K.Kogi)