Yêu cầu an toàn trong sản xuất kinh doanh và sử dụng hóa chất dễ cháy, nổ
Cơ sở có hoá chất nguy hiểm, đặc biệt là hoá chất dễ cháy, nổ đều phải thực hiện đúng các qui trình kỹ thuật để đảm bảo hỗn hợp khí, hơi, bụi của các hoá chất này với không khí luôn ngoài vùng giới hạn cháy nổ theo qui định (Tham khảo phụ lục B, C, D tiêu chuẩn Việt Nam 5507:2002)
– Cơ sở có hoá chất dễ cháy, nổ phải đăng ký với cơ quan có thẩm quyền ở địa phương và phải lập và thực hiện kế hoạch phòng chống cháy, nổ, bảo vệ môi trường theo qui định.
– Khi xây dựng các kho chứa, các cơ sở sản xuất, sử dụng hoá chất dễ cháy, nổ phải tuân theo các qui định về cự ly an toàn, các cấp bậc chịu lửa của công trình và việc bố trí giao thông đI lại của người và phương tiện phải theo các qui định trong TCVN 2622:1995.
– Nơi sản xuất, sử dụng hoá chất dễ cháy, nổ phải có lối thoát nạn, phải có các buồng phụ. Những buồng phụ này phải cách ly với buồng chính bằng các cấu kiện ngăn chặn có giới hạn chịu lửa nhỏ nhất là 1,5 giờ.
– Cơ sở có hoá chất dễ cháy, nổ ngoài việc phải trang bị đầy đủ các phương tiện và chất chữa cháy thích hợp, phải trang bị thêm các phương tiện bảo vệ cá nhân chống độc thích hợp khi chữa cháy.
– Trong khu vực sản xuất, sử dụng và kho tàng chứa các hoá chất dễ cháy, nổ phải qui định chặt chẽ chế độ dùng lửa. Khi cần thiết sửa chữa cơ khí, hàn điện hay hàn hơi phải có quy trình làm việc an toàn phòng chống cháy, nổ, có xác nhận bảo đảm của cán bộ an toàn lao động.
– Hệ thống điện ở những nơi có hoá chất dễ cháy, nổ phải đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Dụng cụ điện, thiết bị điện đều phải là loại an toàn cháy, nổ và có cấp phòng nổ tương ứng với môi trường hơi, khí dễ cháy nổ;
+ Không được đặt dây cáp điện trong cùng một đường rãnh ngầm hoặc nổi có ống dẫn hơi khí, chất lỏng dễ cháy, nổ. Không được dùng các đường ống này làm vật nối đất tự nhiên;
+ Cầu dao, cầu chì, ổ cắm điện phải đặt ở ngoài khu vực chứa các hoá chất dễ cháy, nổ. Bất kỳ nhánh dây điện nào cũng đều phải có cầu chì hay thiết bị bảo vệ tương đương;
+ Hệ thống điện chiếu sáng phải là loại phòng nổ, phải ngăn ngừa sự xâm nhập của hơi khí, bụi dễ cháy, nổ vào thiết bị chiếu sáng;
+ Khi sửa chữa, thay thế thiết bị điện thuộc nhánh nào thì phải cắt điện dẫn vào nhánh đó và treo bảng cấm đóng điện. Chỉ người chịu trách nhiệm, có kỹ thuật về điện mới được làm việc này.
– Máy móc, thiết bị làm việc trong khu vực hoá chất dễ cháy, nổ đều phải an toàn
Phòng chống cháy, nổ. Khi thiết kế, chế tạo, vận hành phải phù hợp với yêu cầu của TCVN 3255:1986
Dụng cụ làm việc trong khu vực hoá chất dễ cháy, nổ đều phải làm bằng vật liệu không phát sinh tia lửa do ma sát hay va đập.
– Trước khi đưa vào đường ống hay thiết bị một chất có khả năng gây cháy, nổ, hoặc trước và sau khi sửa chữa đều phải thực hiện nghiêm ngặt các qui trình phòng chống cháy, nổ:
+ Thử kín, thử áp (nếu cần);
+ Thông rửa bằng môi chất thích hợp hoặc khí trơ;
+ Xác định hàm lượng ôxy, không khí hoặc chất cháy, nổ còn lại sao cho không còn khả năng tạo hỗn hợp cháy, nổ.
– Thiết bị, bao bì chứa hoá chất lỏng dễ cháy, nổ đều phải giữ đúng hệ số đầy quy định tuỳ theo đặc tính hoá lý của chất lỏng đó. Thiết bị lớn phải có van xả một chiều, van ngắt lửa kèm bích an toàn phòng nổ. Bích an toàn phòng nổ làm bằng vật liệu không cháy, nổ. Đầu ống dẫn hoá chất dễ cháy, nổ vào phải sát mép hoặc sát đáy thiết bị.
Thiết bị có áp suất, phải có van an toàn xả quá áp. Phải thường xuyên kiểm tra các thiết bị này.
– Không để hoá chất dễ cháy, nổ cùng chỗ với các chất duy trì sự cháy (như ôxy hoặc các chất nhả ôxy…). Đường ống dẫn hoá chất dễ cháy, nổ không đi chung với giá đỡ đường ống ôxy, không khí nén.
– Không dùng khí nén có ôxy để nén đẩy hoá chất dễ cháy, nổ từ thiết bị này sang thiết bị khác. Khi san rót hoá chất dễ cháy, nổ từ bình này sang bình khác, phải tiếp đất bình chứa và bình rót.
– Cấm để thiết bị, đường ống chứa hoá chất dễ cháy, nổ gần nguồn phát nhiệt. Đối với trường hợp có ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp, phải có biện pháp hạ nhiệt (sơn phản xạ hoặc tưới nước…).
– Không được đun nóng hoá hoá chất lỏng dễ cháy bằng ngọn lửa trực tiếp. Chỉ được mở nắp sau khi đã đun xong và hỗn hợp bên trong đã đủ nguội.
– Khi pha dung môi vào khối hoá chất lỏng ở thiết bị hở phải cách xa vùng có lửa ít nhất 10 m. Chỉ được pha dung môi vào khối hoá chất lỏng khi nhiệt độ khối hoá chất lỏng thấp hơn nhiệt độ sôi của dung môi.
– Không dùng ngọn lửa trực tiếp soi sáng để tìm chỗ hở của đường ống dẫn, thiết bị chứa hoá chất dễ cháy, nổ mà phải dùng nước xà phòng hay các chất khác không có khả năng gây cháy, nổ với các hoá chất trong ống dẫn, thiết bị.
-Trong quá trình sản xuất hoặc sử dụng các hoá chất dễ cháy, nổ, việc sử dụng các chất thêm vào phải đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Thực hiện đúng qui trình công nghệ sản xuất;
+ Biết rõ ảnh hưởng của chất thêm vào đối với tính chịu nhiệt, tính dễ cháy, nổ của loại hoá chất dễ cháy, nổ đó;
+ Chất thêm vào không có tạp chất lạ (bị nhiễm bẩn).
– Để hàn thiết bị, ống dẫn trước đây có chứa hoá chất dễ cháy, nổ, phải mở hết các nắp thiết bị, mặt bích ống dẫn và làm thoát hết khí dễ cháy, nổ ra ngoài, thau rửa sạch đảm bảo không còn khả năng tạo thành hỗn hợp cháy, nổ khi đó mới được tiến hành hàn.
– Khi sơn xì, nhất là sơn trong diện tích kín phải đảm bảo hỗn hợp sơn với không khí ở ngoài vùng giới hạn nổ và tránh hiện tượng tĩnh điện gây ra cháy, nổ.
– Trong quá trình sản xuất, kinh doanh, sử dụng hoá chất dễ cháy, nổ phải đảm bảo yêu cầu vệ sinh an toàn lao động. Phải có ống dẫn nước, hệ thống thoát nước; tránh sự ứ đọng của các loại hoá chất dễ gây cháy, nổ.
– Trong khu vực có hoá chất dễ cháy, nổ đều phải thông thoáng bằng thông gió tự nhiên hoặc cưỡng bức. Bố trí thiết bị thông gió phù hợp với mặt bằng sản xuất và tỷ trọng của hơi, khí dễ cháy nổ để tránh sự tích tụ của hơi, khí dễ cháy nổ đó.
– Khi xảy ra cháy ở khu vực có máy thông gió đang hoạt động phải lập tức dừng máy thông gió lại để cháy không lan rộng ra những vùng khác, rồi áp dụng các biện pháp chữa cháy phù hợp.
– Khi xảy ra sự cố cháy, nổ, mọi người có mặt đều phải dùng phương tiện bảo vệ cá nhân tham gia cứu chữa người bị nạn và chữa cháy. Những người không có phương tiện bảo vệ cá nhân đảm bảo an toàn không được tham gia chữa cháy. Người gọi điện thoại báo công an phòng cháy chữa cháy và y tế cấp cứu, phải chỉ dẫn địa chỉ rõ ràng và trực đón dẫn đường nhanh nhất.
———————————————
Tiêu chuẩn hướng dẫn:
– TCVN 5507: 2002 – Hóa chất nguy hiểm – qui phạm an toàn trong sản xuất, kinh doanh, sử dụng, bảo quản và vận chuyển;
– TCVN 2622: 1995._ Phòng cháy, chống cháy cho nhà và công trình. Yêu cầu thiết kế;
– TCVN 3255: 1986._An toàn nổ – Yêu cầu chung
(Nguồn tin: )
